Boje, czyli rola ręki niedominującej w komunikacji migowej

Tematem pracy jest zjawisko występowania boi w polskim języku migowym. Symultaniczność jest cechą, która rzadko występuje w przekazie wokalnym, jest nieoczywistą cechą struktur językowych, dlatego tak bardzo interesujące jest jej występowanie w językach wizualno-przestrzennych. Celem pracy jest przyjrzenie się roli boi, czyli wykorzystaniu ręki niedominującej jako punktu odniesienia w komunikacie wizualno-przestrzennym. Na podstawie trzystu losowo wybranych zdań z Korpusowego Słownika Polskiego Języka Migowego zostały wyciągnięte wnioski dotyczące: frekwencji występowania boi w przykładach KSPJM, rodzajów boi najczęściej występujących w PJM, uwarunkowań używania danego typu boi, długości trwania, czyli rozciągłości artykulacyjnej boi (wyrażonej w sekundach i znakach), najczęstszych kształtów przyjmowanych przez boje, a także kontekstów, w których boje mogą być migane ręką dominującą. Oprócz samych przykładów boi omówione zostały również naturalne przetrzymania, które mogą przypominać boje, lecz nie spełniają najważniejszego kryterium - nie wpływają na interpretację komunikatu. W pracy użycie boi zostało przedstawione jako zjawisko opcjonalne, zależne od wielu czynników, m.in. indywidualnego stylu wypowiedzi osoby migającej.

The subject of this thesis is the phenomenon of buoys in Polish Sign Language (PJM). Simultaneity is a feature rarely found in vocal communication and is an uncommon property of linguistic structures, which makes its occurrence in visual-spatial languages particularly intriguing. The aim of this thesis is to examine the role of buoys—specifically, the use of the non-dominant hand as a referential point within visual-spatial discourse. Based on an analysis of 300 randomly selected sentences from the Corpus-Based Dictionary of Polish Sign Language (Korpusowy Słownik Polskiego Języka Migowego, KSPJM), conclusions were drawn regarding the following aspects: the frequency of buoy occurrence in KSPJM data; the most commonly used types of buoys; the contextual factors conditioning the use of specific buoy types; the duration of buoy articulation (measured in seconds and number of signs); the most frequent handshapes associated with buoys; and contexts in which buoys may be articulated using the dominant hand. In addition to analyzing buoy examples, the study also discusses natural holds—hand configurations that may resemble buoys but do not meet the key criterion of affecting the interpretation of the message. The use of buoys is presented as an optional phenomenon, influenced by multiple factors, including the individual signing style of the signer.