Konflikt jako konstytutywny element polityki – ujęcie filozoficzno-retrospektywne

Niniejsza praca stanowi wieloaspektową refleksję na temat konfliktu oraz rozmaitych jego konsekwencji o zróżnicowanym charakterze. Do jej głównych założeń należy udowodnienie, jakoby konflikt był konstytutywną częścią polityki, a polityka bez konfliktu straciłaby atrybuty czyniące z niej zjawisko polityczne, co samo w sobie jawi się jako paradoks. Praca składa się z pięciu rozdziałów, a każdy następny zdaje się być rozwinięciem poprzedzającego. Aby w pełni przybliżyć złożony charakter zjawiska, w rozdziale pierwszym skonstruowano interdyscyplinarną siatkę pojęciową, zawierającą w sobie różnorodne definicje konfliktu, wyrosłe na gruncie socjologii, psychologii oraz politologii. W dalszej części pracy, wprowadzono pojęcie starożytnego agonu. Trzymając się założeń o konieczności zachowania interdyscyplinarnego podejścia do zagadnienia, przeprowadzono gruntowną analizę roli konstruktywnego współzawodnictwa w kulturze starożytnych Greków, zarówno na płaszczyźnie teatru, sportu, jak i w polityce. Przywołano rozbudowaną egzemplifikację, dowodzącą wpływu agonu na każdą z dziedzin życia mieszkańców poleis. Rozdział trzeci koncentruje się na koncepcji woli mocy autorstwa Friedricha Nietzschego oraz na jej obfitej w kontrowersje recepcji, noszącej znamiona zawłaszczenia oraz wypaczeń przez ideologów narodowego socjalizmu. W tej części pracy postawiono także pytanie o zasadność oskarżeń kierowanych wobec niemieckiego filozofa przez myślicieli, również współcześnie. Aby oddać Nietzschemu choć część sprawiedliwości, porównano oryginalne założenia jego refleksji z instrumentalnymi sloganami oraz brutalną działalnością nazistów, żywo inspirujących się Schmittowską teorią wroga, o której traktuje rozdział czwarty. W tym segmencie pracy znaleźć można nie tylko refleksje na temat koncepcji Schmitta, ale także filozoficzne jej reminiscencje, zaproponowane przez Hannah Arendt oraz Chantal Mouffe, autorkę teorii demokracji agonistycznej. Rozdział piąty stanowi krótki acz działający na wyobraźnię segment przedstawiający praktyczne odzwierciedlenie tezy o immanentnym charakterze konfliktu. Opiera się on na analizie wykorzystania Schmittowskiej teorii wroga w polskiej polityce, na przykładzie kampanii z wyborów prezydenckich 2025 roku. Podejście takie ukazuje, jak teoretyczne ujęcia konfliktu urzeczywistniają się w wymiarze politycznym współczesnej Polski i jaki wpływ wywierają na pogłębianie rozłamów w społeczeństwie.