Instytucja drogi koniecznej w świetle aktualnych stosunków społecznych

Przedmiotem pracy jest zagadnienie służebności drogi koniecznej w świetle aktualnych stosunków społecznych. Artykuł 145 § 1 k.c. pozwala na sądowe ustanowienie drogi koniecznej w przypadku, gdy brak jest odpowiedniego dostępu z nieruchomości do drogi publicznej lub budynków gospodarskich należących do nieruchomości. Kluczowe w wykładni omawianego przepisu jest rozumienie pojęcia „odpowiedni dostęp”. W orzecznictwie przedstawiono co najmniej dwa stanowiska w zakresie tego, jak należy oceniać odpowiedniość dostępu do drogi publicznej. Różnice między tymi poglądami wynikają w znacznej mierze ze zmian społecznych, ekonomicznych, aksjologicznych i prawnych, jakie zaszły w wyniku transformacji ustrojowej rozpoczętej w 1989 r. W pracy przeprowadzono wykładnię art. 145 § 1 k.c. mającą na celu ocenę aktualności tej regulacji we współczesnych stosunkach społecznych.

The subject of this thesis is the institution of a right of necessary way in light of contemporary social conditions. Article 145(1) of the Polish Civil Code allows for the judicial establishment of a necessary right of way where a property lacks adequate access to a public road or to outbuildings belonging to that property. A key issue in the interpretation of this provision is the understanding of the term “adequate access.” Case law has developed at least two approaches to assessing whether access to a public road is adequate. The differences between these views stem largely from the social, economic, axiological, and legal changes brought about by the political and economic transformation that began in Poland in 1989. This thesis examines Article 145(1) of the Civil Code through legal interpretation in order to assess the continuing relevance of this regulation in contemporary social relations.