Wpływ adaptacji tekstowych na poprawę dostępności informacyjno-komunikacyjnej dla g/Głuchych – badanie pilotażowe

Celem niniejszej pracy jest przegląd problematyki związanej z adaptacjami tekstowymi, takimi jak teksty łatwe do czytania i rozumienia (ETR) oraz tłumaczenia na polski język migowy (PJM) w postaci nagrań wideo, a ponadto analiza ich wpływu na poprawę dostępności informacyjnej dla głuchych Polaków. W badaniu porównano ze sobą trzy fragmenty tekstu: tekst źródłowy w języku polskim oraz dwie adaptacje, jedną w postaci tekstu łatwego do czytania i rozumienia (ETR) oraz drugą w postaci nagrania tłumaczenia na PJM. Materiał językowy do badania zaczerpnięty został z ogólnodostępnej strony internetowej i został podzielony na trzy równe fragmenty, a następnie poddany adaptacji. W badaniu wykorzystano metody ilościowe i jakościowe, obejmujące analizę treści adaptacji tekstowych, ankietę osobową, test czytania ze zrozumieniem, kwestionariusz preferencji oraz analizę statystyczną danych. Respondentami były osoby głuche, słabosłyszące oraz słyszące. Wyniki wskazują, że najlepszą formą zapewniania dostępności, a przy tym zrozumienia treści są nagrania w polskim języku migowym. Teksty łatwe do czytania i rozumienia wypadły porównywalnie dobrze, natomiast z tekstem w języku polskim respondenci radzili sobie najgorzej. Jeśli chodzi o grupę słyszących, to najlepiej poradzili sobie z tekstem w języku polskim, ale ETR również uzyskał wysokie wyniki zrozumiałości. Wszyscy respondenci wyrazili pozytywną opinię na temat tekstów łatwych i zgodzili się z tym, że w pewnych kontekstach lub dla określonych grup obiorców teksty łatwe do czytania i rozumienia (ETR) są potrzebne. Uzyskane wyniki mogą stanowić podstawę do dalszych badań dotyczących zapewniania dostępności informacyjno-komunikacyjnej g/Głuchym.

The aim of this MA thesis is to review issues related to text adaptations, such as easy-to-read and understand texts (ETR), and translations into Polish Sign Language (PJM) in the form of video recordings, and to assess their impact on improving information accessibility for deaf individuals in Poland. The study compared three text fragments: the original source text in Polish and two adaptations, one in the form of an easy-to-read (ETR) text and the other as a video-recorded translation into PJM. The linguistic material for the study was taken from a publicly available website and divided into three equal fragments, which were then adapted. The study employed both quantitative and qualitative methods, including an analysis of the adapted text, a personal survey, a reading comprehension test, a preference questionnaire, and statistical analysis of the data. The respondents were deaf, hard of hearing, and hearing individuals. The results indicate that the best way to ensure accessibility and comprehension of content is through recordings in Polish Sign Language. Texts that were easy to read and understand scored comparably well, while respondents performed worst with the Polish text. As for the hearing group, they performed best with the Polish text, but ETR also scored high in terms of comprehensibility. All respondents expressed a positive opinion about ETR texts and agreed that, in certain contexts or for specific groups of recipients, easy to read and understand texts are necessary. The results obtained may serve as a basis for further research on ensuring information and communication accessibility for deaf people.