Odpowiedzialność za przewlekłość postępowania sądowego

W pracy został przedstawiony model odpowiedzialności za przewlekłość postępowania sądowego. Celem pracy było kompleksowe zaprezentowanie i ocena krajowego modelu zwalczania przewlekłości postępowania sądowego. W dobie rosnącej liczby spraw i obciążenia wymiaru sprawiedliwości, prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gwarantowane zarówno przez Konstytucję RP, jak i Europejską Konwencję Praw Człowieka, stanowi jeden z fundamentów demokratycznego państwa prawa. Praca analizuje mechanizmy prawne, które mają za zadanie ten fundament chronić.

Rozdział pierwszy zawiera analizę prawnoporównawczą, stanowiącą tło dla oceny polskiego systemu. Przedstawiono w nim zasady odpowiedzialności państwa w wybranych państwach europejskich: Wielkiej Brytanii, Francji oraz Niemczech. Ponadto omówiono specyfikę wewnętrznych regulacji tych krajów w zakresie przeciwdziałania przewlekłości.

Rozdział drugi został poświęcony ogólnej koncepcji odpowiedzialności Skarbu Państwa wraz z uwzględnieniem ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

W rozdziale trzecim zawarte zostały szczegółowe rozważania odnoszące się do samej instytucji skargi na przewlekłość. Skupiono się głównie na analizie przesłanek warunkujących stwierdzenie przewlekłości (m.in. terminowość, prawidłowość działań sądu, charakter sprawy, zachowanie stron postępowania) oraz procedurze związanej z wystąpieniem przez stronę ze skargą na przewlekłość postępowania.

This thesis presents a model of liability for the excessive length of judicial proceedings. The objective of the study was to comprehensively present and evaluate the national model for combating unreasonable delays in court proceedings. In an era of a growing number of cases and an overburdened judiciary, the right to a trial without undue delay—guaranteed by both the Constitution of the Republic of Poland and the European Convention on Human Rights—constitutes one of the foundations of a democratic state governed by the rule of law. The thesis analyzes the legal mechanisms designed to protect this foundation.

Chapter One contains a comparative legal analysis that serves as a background for evaluating the Polish system. It presents the principles of state liability in selected European countries: the United Kingdom, France, and Germany. Furthermore, it discusses the specifics of these countries' domestic regulations regarding the prevention of excessive delays.

Chapter Two is devoted to the general concept of the State Treasury’s liability, taking into account the Act on the Complaint against the Violation of the Right of a Party to Have a Case Heard in Preparatory Proceedings Conducted or Supervised by a Prosecutor and Judicial Proceedings Without Undue Delay.

Chapter Three provides detailed considerations regarding the institution of the complaint against excessive length of proceedings itself. It focuses primarily on analyzing the criteria determining a finding of unreasonable delay (including timeliness, the correctness of court actions, the nature of the case, and the conduct of the parties to the proceedings), as well as the procedure involved when a party files a complaint regarding the excessive length of proceedings.