Transformacja społeczeństwa białoruskiego w kontekście wewnętrznych przemian politycznych po 1989 roku oraz wojny Rosji przeciwko Ukrainie w 2022 roku.

Praca poświęcona jest transformacji politycznej, społecznej i gospodarczej Białorusi po rozpadzie ZSRR oraz doświadczeniom transformacyjnym społeczeństwa białoruskiego, w tym dziedzictwa radzieckiego oraz wpływ pamięci historycznej na proces budowania tożsamości narodowej Białorusinów, zwłaszcza w kontekście pełnoskalowej wojny Rosji z Ukrainą rozpoczętej w 2022 roku. Przemiany ustrojowe i gospodarcze w Białorusi po 1989 roku są często nazywane „modelem białoruskim”. W przeciwieństwie do innych państw byłego bloku wschodniego, Białoruś zrezygnowała z radykalnych reform ustrojowych i gospodarczych na rzecz stopniowych zmian gospodarczych przy zachowaniu silnej „pionowej” struktury władzy. Obecnie jest to republika prezydencka z dominującą rolą państwa we wszystkich obszarach życia. Wraz z rozpoczęciem przez Rosję wojny w Ukrainie w 2022 roku, Białoruś rozpoczęła realizację „modelu mobilizacyjnego”, który polega na wzmocnieniu bezpieczeństwa państwa i całkowitej reorientacji polityki zagranicznej na wektor wschodni (Rosja, Azja). Przedmiotem analiz podjętych w niniejszej pracy jest problematyka transformacji systemowej i związanych z nią doświadczeń oraz ocen społeczeństwa, a także analiza konfliktów w relacjach między władzą a społeczeństwem białoruskim.

This study focuses on the political, social, and economic transformation of Belarus following the collapse of the Soviet Union, as well as the Belarusian society’s experiences during this transition—including the Soviet legacy and the influence of historical memory on the process of building the national identity of Belarusians, especially in the context of Russia’s full-scale war with Ukraine that began in 2022. The political and economic transformations in Belarus after 1989 are often referred to as the “Belarusian model.” Unlike other countries of the former Eastern Bloc, Belarus opted against radical political and economic reforms in favor of gradual economic changes while maintaining a strong “vertical” power structure. Currently, it is a presidential republic with the state playing a dominant role in all areas of life. With Russia’s invasion of Ukraine in 2022, Belarus began implementing a “mobilization model,” which involves strengthening national security and a complete reorientation of foreign policy toward the East (Russia, Asia). This paper analyzes the issue of systemic transformation and the associated experiences and public perceptions, as well as conflicts in the relationship between the government and Belarusian society.