Análise da perda das características humanas no romance Ensaio Sobre a Cegueira de José Saramago

Niniejsza praca koncentruje się na analizie utraty cech uznawanych za ludzkie u postaci powieści Miasto ślepców autorstwa José Saramago. Jej celem jest ukazanie, czy i w jaki sposób, warunki ekstremalne, wywołane epidemią ślepoty, wpłynęły na degradację człowieczeństwa. Przyjmujemy założenie, że sytuacja, w której znaleźli się bohaterowie powieści, znacząco oddziaływała na ich człowieczeństwo, prowadząc do jego częściowego bądź całkowitego zaniku. W pierwszej części pracy skupiamy się na teorii człowieczeństwa i rozważamy, jakie cechy można uznać za ludzkie oraz w jaki sposób społeczeństwo kształtuje jednostkę, odwołując się między innymi do badań Petera Baumanna, Marioli Paruzel-Czachury oraz Michaela Slote’a. Druga część poświęcona jest analizie zachowań człowieka w sytuacjach granicznych, w oparciu o koncepcję Karla Jaspersa, interpretowaną przez Henryka Piszkalskiego. Trzecia część zawiera analizę losów postaci przedstawionych w powieści Miasto ślepców pod kątem utraty człowieczeństwa, z wykorzystaniem ustaleń z poprzednich części. Wnioski płynące z analizy wskazują, że bohaterowie powieści Miasto ślepców przejawiają tendencję do utraty cech ludzkich pod wpływem warunków ekstremalnych.

This thesis focuses on analysing the loss of human characteristics in the characters of José Saramago's novel Blindness. The aim of the study was to show whether and how the extreme conditions of the blindness epidemic contributed to the degradation of human characteristics. We assume that the situation in which the characters found themselves significantly affected their humanity, causing its partial or complete disappearance. In the first part of the work, we focus on the theory of humanity – what characteristics can be considered human and how society influences the individual, drawing on the research of Peter Baumann, Mariola Paruzel-Czachura and Michael Slote, among others. The second part of the work is devoted to the analysis of human behaviour in extreme conditions, taking into account Karl Jaspers' theory of Limit Situations, analysed by Henryk Piszkalski. The third part of the thesis contains an analysis of the behaviour of the characters presented in the novel Blindness in terms of the loss of humanity, using the knowledge and conclusions from the previous parts. The conclusions from the analysis in the third part of the thesis suggest that the characters in the novel Blindness show a tendency to lose their human characteristics due to the influence of extreme conditions.

O presente trabalho concentra-se na análise da perda das características consideradas humanas nas personagens do romance Ensaio sobre a cegueira, de José Saramago. O seu objetivo é mostrar se – e de que modo – as condições extremas provocadas pela epidemia de cegueira influenciaram a degradação da humanidade. Partimos do pressuposto de que a situação em que se encontraram as personagens afetou de forma significativa a sua humanidade, conduzindo à sua perda parcial ou total. Na primeira parte do trabalho, focamo-nos na teoria da humanidade – refletimos sobre quais características podem ser consideradas humanas e de que maneira a sociedade molda o indivíduo, recorrendo, entre outros, aos estudos de Peter Baumann, Mariola Paruzel-Czachura e Michael Slote. A segunda parte é dedicada à análise do comportamento humano em condições extremas, à luz da teoria das Situações-Limite de Karl Jaspers, interpretada por Henryk Piszkalski. A terceira parte apresenta a análise do comportamento das personagens do romance Ensaio sobre a cegueira sob a perspetiva da perda da humanidade, com base nos conhecimentos e conclusões das partes anteriores. As conclusões desta análise indicam que as personagens do romance Ensaio sobre a cegueira revelam uma tendência para a perda das características humanas sob a influência de condições extremas.