Individual Differences in Personality Traits and Endorsement of Morality Between Deconverted and Consistently Affiliated Christians in Poland

Dekonwersja to złożone zjawisko psychologiczne i socjologiczne. Jest ono kształtowane przez wiele obszarów osobowości, kultury, religii oraz rozwoju jednostki. Rosnąca ilość badań nad dekonwersją w społeczeństwach wielokulturowych sugeruje, że nie jest to pojedyncze zjawisko, ale kategoria procesów zależnych od zbliżonych czynników. W obrębie części badawczej dot. wskaźników ilościowych N = 124; 52,8% identyfikowało się jako kobiety, 46,3% jako mężczyźni, a 0,8% jako osoby transpłciowe. Ta część badania pozwoliła oszacować indywidualne różnice w cechach osobowości (Wielka Piątka), fundamentach moralnych (Krzywda/Troska, Sprawiedliwość/Wzajemność, Wspólnota/Lojalność, Autorytet/Szacunek, Czystość/Świętość). Dodatkowo w celu jakościowego pogłębienia analizy obserwowanych zjawisk (zrozumienie osobistych motywów i doświadczeń osób przechodzących przez dekonwersję) zostało przeprowadzonych 6 wywiadów. Spośród uczestników wywiadów N = 6; 66,7% identyfikowało się jako mężczyźni, a 33,3% jako kobiety. Analiza statystyczna ujawniła, że nie wystąpiły żadne istotne różnice w cechach osobowości między osobami po dekonwersji a konsekwentnie afiliowanymi religijnie. Niemniej dalsza analiza wykazała istotną różnicę w obrębie następujących fundamentów moralnych (Wspólnota/Lojalność, Autorytet/Szacunek, Czystość/Świętość), które okazały się mniej ważne dla osób, które przeszły dekonwersję. Ponadto analiza tematyczna wywiadów ujawniła trzy główne tematy: rytualizm i rozdźwięk ideologia-praktyka, opresja i podważanie autonomii młodzieży oraz rozdźwięk instytucja- wiara. Badanie to wspiera wcześniejsze ustalenia dotyczące różnic w fundamentach moralnych między osobami rezygnującymi z religii a konsekwentnie religijnymi. Uzyskane wyniki mogą pomóc wyjaśnić, co skłania ludzi do opuszczania swoich wspólnot religijnych, a także mogą pomóc doradcom i psychoterapeutom lepiej wspierać osoby po dekonwersji w adaptacji do ich nowej rzeczywistości społecznej i życia codziennego.

Deconversion is a complex psychological and sociological phenomenon. It is influenced by multiple domains of personality, culture, religion, and development of the individual who is going through it. A growing body of research on deconversion in multicultural societies suggests that it is not a singular phenomenon but a category of processes influenced by the same factors. In this study (N = 124; 52,8% identified as female, 46,3% as a male, and 0,8% as transgender) we have examined individual differences in in personality traits (Big Five), moral foundations (Harm/Care, Fairness/Reciprocity, In-group/Loyalty, Authority/Respect, Purity/Sanctity), and conducted 6 interviews (N = 6; 66,7% identified as a male, and 33,3% as a female) to gain a greater insight in personal motives, and experiences of the people undergoing deconversion. The statistical analysis revealed that there were no significant differences in personality traits between deconverted and consistently affiliated individuals. However, further analysis showed a significant difference in binding moral foundations (In-group/Loyalty, Authority/Respect, Purity/Sanctity), with these being less important for the deconverts. Furthermore, a thematic analysis of the interviews revealed three major themes: Ritualism and the ideology–practice gap, Oppression and denial of youth autonomy, and Institution–faith gap. This study supports earlier findings on differences in moral foundations between religious drop-outs and consistently religious. These findings might help explain the reasons what causes people to deconvert from their religious communities, which might help counselors, and psychotherapists to better assist and help deconverted individuals adapt to their new social reality and daily lives.