Aparaty propagandowe Federacji Rosyjskiej i Chińskiej Republiki Ludowej: analiza porównawcza i potencjalne obszary skoordynowanego działania

Przedmiotem niniejszej pracy są aparaty propagandowe Federacji Rosyjskiej oraz Chińskiej Republiki Ludowej i identyfikacja obszarów ich skoordynowanego oddziaływania. Pomimo różnic kulturowych i politycznych aparaty te uczestniczą w procesie wzajemnego uczenia się na polu propagandy i dezinformacji. W pracy postawiono hipotezę, iż państwa te wybiórczo implementują i udoskonalają swoje narzędzia wpływu, współpracują zarówno formalnie jak i nieformalnie w sferze propagandy i dezinformacji. Współpraca ta jest opisana w odpowiednich do tego fragmentach pracy. Praca składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym omówione zostały podstawowe pojęcia, takie jak propaganda, dezinformacja, subwersja (działania wywrotowe) oraz agresja hybrydowa. Przedstawione zostały również kryteria identyfikacji i oceny współoddziaływania obu aparatów oraz teoretyczne ramy zjawiska wzajemnego uczenia się autorytaryzmów. W rozdziale drugim scharakteryzowany został rosyjski aparat propagandy, ukazując jego ewolucję od czasów sowieckich po współczesne działania w cyberprzestrzeni, w tym wykorzystanie tzw. środków aktywnych i zawodowych farm trolli do oddziaływania na wybrane państwa. Rozdział trzeci analizuje aparat propagandowy Chińskiej Republiki Ludowej, kontrolowany przez Komunistyczną Partię Chin. Zbadane zostały narzędzia aparatu propagandy, ekspansja państwowych mediów oraz wykorzystywanie zagranicznych agencji medialnych do działań dezinformacyjnych. Rozdział czwarty zawiera bezpośrednie zestawienie obu systemów. Wykazano w nim wspólne, marksistowsko-leninowskie korzenie obu aparatów oraz przeprowadzono analizę jakościową obszarów współoddziaływania. Badania dowodzą, że Rosja i Chiny wykazują zbieżność w narracjach geopolitycznych (np. wobec Ukrainy, Tajwanu czy NATO). Analiza potwierdza transfer wiedzy technologicznej i operacyjnej: od chińskiego naśladownictwa rosyjskich metod dezinformacji po rosyjskie próby wdrożenia chińskiego modelu tzw. suwerennego Internetu (np. rozwój rosyjskiej platformy MAX oraz blokowanie dostępu do globalnej sieci). W konkluzji pracy zostało wyjaśnione, dlaczego pomimo strukturalnych różnic oba aparaty wykazują zbieżność strategiczną, wskazując na wspólną logikę przetrwania reżimu autorytarnego jako główny czynnik integrujący.

​The subject of this thesis is the propaganda apparatuses of the Russian Federation and the People's Republic of China, as well as the identification of the areas of their coordinated influence. Despite cultural and political differences, these apparatuses engage in a process of mutual learning within the fields of propaganda and disinformation. The thesis posits the hypothesis that these states selectively implement and refine their tools of influence, and cooperate both formally and informally in the sphere of propaganda and disinformation. This cooperation is detailed in the respective sections of the text. ​The thesis is structured into four chapters. The first chapter discusses fundamental concepts such as propaganda, disinformation, subversion, and hybrid aggression. It also presents the criteria for identifying and assessing the mutual influence of both apparatuses, alongside the theoretical framework of the phenomenon of mutual learning among authoritarian regimes. The second chapter characterizes the Russian propaganda apparatus, tracing its evolution from the Soviet era to contemporary operations in cyberspace, including the use of so-called active measures and professional troll farms to influence selected states. The third chapter analyzes the propaganda apparatus of the People's Republic of China, which is controlled by the Chinese Communist Party. It examines the tools of the propaganda apparatus, the expansion of state media, and the exploitation of foreign media agencies for disinformation activities. ​The fourth chapter provides a direct comparison of both systems. It demonstrates the shared Marxist-Leninist roots of both apparatuses and conducts a qualitative analysis of the areas of their mutual influence. The research proves that Russia and China exhibit convergence in their geopolitical narratives (e.g., regarding Ukraine, Taiwan, or NATO). The analysis confirms the transfer of technological and operational knowledge: from Chinese emulation of Russian disinformation methods to Russian attempts to implement the Chinese model of the so-called sovereign Internet (e.g., the development of the Russian MAX platform and the blocking of access to the global network). ​The conclusion of the thesis explains why, despite structural differences, both apparatuses exhibit strategic convergence, pointing to the shared logic of authoritarian regime survival as the primary integrating factor