Edukacja alternatywna na przykładzie szkoły z programem opartym na pedagogice Marii Montessori

Praca jest jakościowym studium przypadku wiejskiej szkoły podstawowej realizującej koncepcję Marii Montessori. Badanie miało na celu opisanie programu szkoły, identyfikację uwarunkowań jego powstania oraz analizę doświadczeń kadry pedagogicznej, uczniów i rodziców w praktyce edukacyjnej. Badanie przeprowadzono w grupie dziewięciu osób (dyrektorka, pięciu rodziców, trzech uczniów) z wykorzystaniem metod - indywidualnego wywiadu obserwacji zajęć i organizacji pracy szkoły oraz dokumentacji fotograficznej. Materiały zanonimizowano i poddano jakościowej analizie tematycznej z triangulacją źródeł. Wyniki pokazują, że środowisko wiejskie sprzyja uczeniu się poprzez działanie dzięki dostępowi do przyrody i silnym relacjom lokalnym, ale generuje też ograniczenia organizacyjne, takie jak problemy z dojazdami, brak opieki popołudniowej i trudności rekrutacyjne. Zidentyfikowano partnerstwo wysokiej jakości między rodziną a szkołą oraz lukę informacyjną w młodszych klasach, wymagającą dodatkowego wsparcia. Wyniki badań mają ograniczoną możliwość uogólniania z uwagi na studium jednego przypadku i uwzględnienie perspektywy tylko części uczestników edukacji alternatywnej w analizowanej placówce.; Rekomenduje się dalsze badania porównawcze i długofalowe śledzenie losów uczniów.

The study is a qualitative case study of a rural primary school implementing Maria Montessori’s concept. The research aimed to describe the school’s program, identify the conditions of its establishment, and analyze the experiences of the teaching staff, students, and parents in educational practice. The study was conducted with a group of nine participants (the principal, five parents, and three students) using methods such as individual interviews, observation of classes and school organization, as well as photographic documentation. The collected materials were anonymized and subjected to qualitative thematic analysis with source triangulation.

The findings show that the rural environment supports learning through action thanks to access to nature and strong local relationships, but also generates organizational constraints, such as transportation problems, lack of afternoon care, and recruitment difficulties. A high-quality partnership between families and the school was identified, along with an information gap in the lower grades that requires additional support. The results have limited potential for generalization due to the single-case study design and the inclusion of only part of the participants in alternative education at the analyzed institution. Further comparative research and long-term tracking of student outcomes are recommended.