„Zwyczaje pogrzebowe a sfera metafizyczna śmierci wobec przemian kultury wiejskiej”

Praca powstała na podstawie badań wśród rolników, w społecznościach wiejskich na północnym Mazowszu i na terenie województwa zachodniopomorskiego, prowadzonych w latach 2024-2025. Staram się pokazać jak kiedyś wyglądał obrzęd pogrzebu i jak zaczął się zmieniać w związku z wprowadzeniem zakładów pogrzebowych na wieś. Tradycja zaczęła zanikać, czego następstwem jest wprowadzanie nowoczesnych rozwiązań w praktykach pogrzebowych. Zmienia się przy tym podejście emocjonalne do śmierci „naturalnej”, której temat stał się tabu. Zapanował wszechobecny dystans. Zmarli jednak lubią się przypominać i czasami dają znaki zza grobu, które obecnie traktowane są albo z powagą, albo spotykają się z wyśmianiem osoby, która o nich mówi. Skupiam się na tym, w jaki sposób świat żywych i martwych łączy się zarówno na jawie, jak i we śnie. Odnajduję też różnorodne podejścia do wizualizacji postaci Śmierci w sztuce i w wyobraźni moich rozmówców.

This work is based on research conducted among farmers and rural communities in northern Mazovia and the West Pomeranian Voivodeship between 2024 and 2025. I aim to show what funeral rituals used to look like and how they began to change with the introduction of funeral homes into rural areas. Traditional practices have gradually faded, leading to the adoption of modern solutions in funeral customs. At the same time, the emotional approach to natural” death has changed, and the subject has become something of a taboo. A pervasive sense of distance has emerged. The dead, however, often like to remind the living of their presence and sometimes give signs from beyond the grave. Today, those signs are either treated with seriousness or people who experienced them are mocked by others. I focus on how the worlds of the living and the dead intersect, both in waking life and in dreams. I also explore various representations and visualizations of Death as a figure, examining both artistic interpretations and the imaginations of my interlocutors.