W pośpiechu za postępem: kwestia rodzimej a zapożyczonej terminologii medycznej

Niniejsza praca przedstawia wgląd w węgierską terminologię medyczną i jej zastosowanie przez użytkowników tego języka. Praca opisuje 37 grup wyrażen odpowiadających jednemu terminowi polskiemu w obrębie 4 kategorii: nazwy dziedziń medycyny, nazwy z zakresu budowy ciała, nazwy chorób zakaźnych i zmian patologicznych, i nazwy zjawisk i chorób psychicznych. Do każdego pojęcia podano opis medyczny i historyczny, jak i analizę budowy poszczególynch wyrazów i jak często są stosowane. Za źródła zapewniające kontekst medyczny i historyczny posłużą odpowiednie publikacje z tego pola, do części językoznawczej posłużą odpowiednie słowniki i internetowy korpus języka węgierskiego dostępny za sprawą Sketch Engine. Celem pracy jest odpowiedzenie na pytania: czy Węgrzy czują potrzebę korzystania z rodzimych odpowiedników zapożyczeń występujących w terminologii medycznej i jeżeli wyrażenia te występowały dawniej w podobnym znaczeniu co dziś to czy dalej są używane jako terminy medyczne już w obrębie medycyny zracjonalizowanej, czy nie przetrwały próby czasu i zostały wyparte nowymi zapożyczeniami wraz z nowymi odkryciami.

This work presents an insight into Hungarian medical terminology and its use by speakers of the language. The work describes 37 groups of expressions corresponding to one Polish term within 4 categories: names of medical disciplines, names of bodily structures, names of infectious diseases and pathological changes, and names of mental phenomena and diseases. For each term, a medical and historical description is provided, as well as an analysis of the construction of each word and how often it is used. For the medical and historical context, relevant publications in the field will be used as sources, for the linguistic part relevant dictionaries and the online Hungarian language corpus available through the Sketch Engine will be used. The aim of the study is to answer the questions: Do Hungarians feel the need to use native borrowing equivalents in medical terminology, and if these expressions used to have a similar meaning to those used today, are they still used as medical terms already within rationalised medicine, or have they not stood the test of time and have been superseded by new borrowings with new discoveries.