Poetic Selves in Translation: A Comparative Analysis of Polish Translations of Selected Poems from Sylvia Plath’s Ariel

Niniejsza praca poświęcona jest analizie sposobów rekonstrukcji poetyckiego „ja” w dwóch polskich przekładach wybranych wierszy Sylvii Plath z tomiku Ariel. Analiza opiera się na założeniu, iż poetyckie „ja” kształtowane jest jednocześnie na wielu warstwach tekstu, przez co jego oddanie w języku docelowym stanowi wyzwanie tłumaczeniowe. Celem pracy jest zbadanie, za pomocą jakich środków Teresa Truszkowska i Maria Korusiewicz rekonstruują różnorodne poetyckie tożsamości w swoich przekładach oraz jak ich konkretne decyzje interpretacyjne i strategie tłumaczeniowe wpływają na odbiór wielowarstwowego poetyckiego „ja” Plath w języku polskim. Praca została podzielona na dwie części. Część teoretyczna rozpoczyna się przedstawieniem narzędzi pomocnych w analizie literackiej, językowej i translatorycznej, po czym następuje omówienie najważniejszych zagadnień związanych z przekładem poezji, w tym kluczowych podejść, strategii i technik tłumaczeniowych. Kolejne rozdziały traktują o Sylvii Plath i jej późnej twórczości oraz o cechach charakterystycznych tomiku Ariel. Część praktyczna stanowi analizę porównawczą wierszy „Lady Lazarus”, „Daddy”, „Death & Co.”, „Ariel” oraz „Tulips”, które zostały wybrane celem zaprezentowania różnorodności i ewoluującego charakteru poetyckiego „ja” w tomiku. Zgodnie z przyjętym w pierwszej części podejściem zorientowanym na tekst, akcentującym współczesną tendencję do odchodzenia od biograficznej mitologizacji autorki, analiza tłumaczeniowa każdego wiersza obejmuje krótkie przedstawienie kontekstu interpretacyjnego, a następnie omówienie dwóch polskich przekładów na poziomie leksykalno-semantycznym, syntaktyczno-pragmatycznym i formalno-dźwiękowym. Całość wieńczy wskazanie podobieństw i różnic między przekładami oraz ich wpływu na sposób rekonstrukcji poetyckiego „ja” w tłumaczeniu.

The present thesis is devoted to an analysis of the ways in which the poetic self is reconstructed in two Polish translations of selected poems from Sylvia Plath’s collection Ariel. The analysis is based on the premise that the poetic self is shaped simultaneously across multiple layers of the text, making its rendering in the target language a challenge for the translator. The aim of this thesis is to examine the means by which Teresa Truszkowska and Maria Korusiewicz have recreated diverse poetic identities in their translations, and how their specific interpretative decisions and translation strategies influence the reception of Plath’s multi-layered poetic selves in Polish. The thesis is divided into two parts. The theoretical part begins with a presentation of tools useful for literary, linguistic and translational analysis, followed by an overview of the most important issues related to poetry translation, including key approaches, strategies and translation techniques. The subsequent chapters explore Sylvia Plath and her later work, as well as the characteristics of Ariel. The practical section comprises a comparative analysis of the poems “Lady Lazarus”, “Daddy”, “Death & Co.”, “Ariel” and “Tulips”, intentionally selected to illustrate the diversity and evolving nature of the poetic self that emerges throughout the collection. In line with the text-oriented approach adopted herein, which emphasises the contemporary tendency to move away from the biographical mythologisation of the author, the analysis of each poem involves presenting the interpretative context, followed by a discussion of two Polish translations at the lexical-semantic, syntactic-pragmatic and formal-phonetic levels. The thesis concludes by highlighting the similarities and differences between the translations and their impact on the way the poetic self is reconstructed in translation.