„Cisza alkoholowa”, „nocna prohibicja”. Ograniczenie nocnej sprzedaży alkoholu jako narzędzie polityki alkoholowej: aspekty prawne i społeczne

Napojem alkoholowym, według definicji w polskim systemie prawnym jest produkt przeznaczony do spożycia zawierający alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w stężeniu przekraczającym 0,5% objętościowych alkoholu. Możliwość ograniczenia sprzedaży alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży uchwałą rady gminy to rozwiązanie, które pojawiło się w Ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Minęło siedem lat od wprowadzenia przepisów, a na takie rozwiązanie nie zdecydowało się wiele samorządów. Celem niniejszej pracy jest opisanie i pogłębienie wiedzy na temat procesu wprowadzenia ograniczenia sprzedaży alkoholu na terenie gminy oraz zrozumienie czynników wpływających na decyzje i działania osób zaangażowanych w ten proces. Sformułowane problemy badawcze koncentrowały się wokół dwóch zagadnień: dlaczego aktorzy próbowali wpływać na rzeczywistość i najbliższe otoczenie? Jakie role i działania podejmowały osoby zaangażowane w proces wprowadzania ograniczeń? W związku z tym przeprowadzono badania w formie wywiadów z osobami angażującymi się po dwóch stronach sporu — zarówno ze zwolennikami ograniczenia sprzedaży, jak i przeciwnikami.

An alcoholic beverage, according to the definition in the Polish legal system, is a product intended for consumption that contains ethyl alcohol of agricultural origin in a concentration exceeding 0.5% alcohol by volume. The possibility of restricting the sale of alcohol for off-premises consumption by a resolution of the municipal council was introduced in the Act of January 10, 2018, amending the Act on Upbringing in Sobriety and Counteracting Alcoholism and the Act on the Safety of Mass Events. Seven years have passed since the introduction of these regulations, yet few local governments have decided to adopt such a measure. The aim of this study is to describe and deepen the understanding of the process of introducing restrictions on alcohol sales within a municipality and to understand the factors influencing the decisions and actions of those involved in this process. The formulated research problems focused on two issues: why did actors attempt to influence reality and their immediate environment? What roles and actions were taken by individuals involved in the process of introducing restrictions? In this context, research was conducted in the form of interviews with individuals engaged on both sides of the dispute — both supporters and opponents of the sales restriction.