Mechanizmy naturalizacji ideologii neoliberalizmu. Model zjawiska

Problematyką poniższej pracy jest przedstawienie modelu zjawiska stosowania mechanizmów odpowiedzialnych za naturalizację ideologii doktryny neoliberalizmu w państwach kapitalistycznych. Za pomocą przybliżenia dorobku intelektualnego neoliberalnych teoretyków, tj. Friedrich August von Hayek i Milton Friedman, określona zostaje doktryna neoliberalna i jej ideologiczne założenia, inspirowane ekonomią liberalizmu klasycznego. Ma to na celu przedstawić genezę ideologii neoliberalnej jaka od początku liczyła się z interesem klasy panującej. Następnie przedstawione zostaje zjawisko naturalizacji neoliberalnego sposobu myślenia i ,,naturalności” wolnego rynku. Służy to przedstawieniu procesu tworzenia przyzwolenia na władzę hegemoniczną i podtrzymywania lojalności społecznej wobec status quo. Poprzez przybliżenie polityki neoliberalnej, zaczynając od lat 70. XX, objaśniona zostanie jej rola w generowaniu społecznych nierówności i ekonomicznej niestabilności, a także wpływ na system wartości człowieka sprowadzające go do podmiotu na rynku, cechującego się napędzaniem indywidualizmu i konsumpcjonizmu. Następnie przedstawione zostaną sprzeczności między ideologią a praktyką systemu neoliberalnego, aby przedstawić jak naturalizacja tej doktryny doprowadziła do dewaluacji państwa demokratycznego i powrotu wartości skrajnie prawicowych w społeczeństwie.

The aim of this paper is to present a model of the mechanisms responsible for the naturalization of neoliberal ideology in capitalist states. Drawing on the intellectual achievements of neoliberal theorists, such as Friedrich August von Hayek and Milton Friedman, the neoliberal doctrine and its ideological assumptions, inspired by the economics of classical liberalism, are defined. This helps to demonstrate the genesis of neoliberal ideology, which always came from the interests of the ruling class. Next, it’s crucial to present the phenomenon of the naturalization of neoliberal thinking and the so called ,,naturality” of the free market. This serves to illustrate the process of manufacturing consent for hegemonic power and maintaining social loyalty to the status quo. By examining neoliberal policies, beginning in the 1970s, their role in generating social inequality and economic instability will be presented, as well as their impact on human values, which reduce humans to market subjects characterized by individualism and consumerism. At the end, the contradictions between the ideology and practice of the neoliberal system will be presented to show how the naturalization of this doctrine has led to the devaluation of the democratic state and the return of far-right values in society.