Poczucie własnej skuteczności rodzicielskiej u imigrantów z Ukrainy mieszkających w Polsce. Analiza wybranych uwarunkowań

Poczucie własnej skuteczności rodzicielskiej (PSE) odnoszące się do przekonań o zdolności do skutecznego pełnienia roli rodzicielskiej jest silnym predyktorem funkcjonowania rodzicielskiego. Jednocześnie stosunkowo mniej wiadomo o roli poczucia skuteczności rodzicielskiej w sytuacji migracji, gdy osoba będąca rodzicem przeżywa jednocześnie napięcia związane z adaptacją do nowej kultury i z pełnioną przez nią funkcją rodzicielską. Dlatego celem niniejszej pracy jest opisanie doświadczeń rodzicielskich imigrantów z Ukrainy mieszkających w Polsce oraz analiza uwarunkowań ich poczucia własnej skuteczności rodzicielskiej w zależności od narodowości partnerów w związku małżeńskim. W badaniu, w ramach metodologii mieszanej, zastosowano sekwencyjny schemat transformacyjny obejmujący fazę 1 – jakościową i fazę 2 – ilościową. W fazie 1 dane pochodzące z bezpośrednich, częściowo ustrukturalizowanych wywiadów (8 –par ukraińskich, 8 – par polsko-ukraińskich, 10 – par polskich jako grupy porównawczej) przeanalizowano przy użyciu refleksyjnej analizy tematycznej. W fazie 2 przeprowadzono ankietę internetową wśród 185 ukraińskich rodziców imigrantów i 131 polskich rodziców (grupa porównawcza), aby zbadać związek między czynnikami kulturowymi, czynnikami relacyjnymi, atrybutami dziecka oraz atrybutami rodzica a poczuciem skuteczności rodzicielskiej. Na podstawie danych jakościowych wyodrębniono trzy podstawowe tematy: “Bycie ukraińskim rodzicem. Doświadczenie migracji”, “Bycie w relacji dwukulturowej. Jednocześnie trudna i ciekawa droga” oraz “Bycie rodzicem. Wspólnota doświadczeń”. Wyodrębnione tematy i podtematy przyczyniły się do doprecyzowania i wyodrębnienia dodatkowych zmiennych uwzględnionych w fazie ilościowej, takich jak wsparcie bliskiej osoby i zachowania prospołeczne dziecka. Na podstawie wyników analiz w fazie ilościowej wykazano pozytywny związek między poczuciem skuteczności rodzicielskiej a wsparciem znaczącej osoby, zachowaniami prospołecznymi dziecka, wiekiem i płcią żeńską rodzica. Stwierdzono również ujemny związek między stresem rodzicielskim a poczuciem skuteczności rodzicielskiej. Wyniki te w znacznym stopniu korespondują z wynikami analiz jakościowych, w których badani rodzice podkreślali aspekty związane z obniżaniem i wspieraniem ich poczucia skuteczności rodzicielskiej. Warto zaznaczyć, że w obu częściach badania ważną rolę odgrywał kontekst migracyjny i kulturowy. Uczestnicy fazy jakościowej mówili o wielu wyzwaniach, z którymi muszą się zmagać jako emigranci żyjący w Polsce. Jednak mimo tego, że w fazie ilościowej wykazano negatywny związek między stresem akulturacyjnym a poczuciem skuteczności rodzicielskiej, to wyniki sugerują, że większe znaczenie dla wyjaśnienia wariancji PSE ukraińskich rodziców mają zmienne interpersonalne i intrapsychiczne niż czynniki kulturowe specyficznie związane z procesem migracji. Rodzice biorący udział w fazie jakościowej badania również podkreślali role aspektów indywidualnych jako bardziej znaczących dla ich poczucia skuteczności rodzicielskiej.

Parenting self-efficacy (PSE), which refers to beliefs about one's ability to fulfill the role of a parent effectively, is a strong predictor of parental functioning. However, relatively little is known about the role of parenting self-efficacy in migration situations, where parents experience both the challenges of adapting to a new culture and the demands of parenthood. Therefore, this study aims to describe parenting experiences of Ukrainian immigrants living in Poland and to analyse the determinants of their parenting self-efficacy depending on the nationality of their marital relationship. The study employed a sequential transformative design within a mixed-methods approach, consisting of Phase 1 – qualitative research and Phase 2 – quantitative research. In Phase 1, data from semi-structured interviews (8 Ukrainian couples, 8 Polish-Ukrainian couples, and 10 Polish couples as a comparison group) were analysed using reflexive thematic analysis. In Phase 2, an online survey was conducted among 185 Ukrainian immigrant parents and 131 Polish parents (comparison group) to examine the relationship between cultural factors, relational factors, child attributes, parental attributes and parental self-efficacy. Three key themes were discerned on the basis of the qualitative data analysis: "Being a Ukrainian Parent: The Migration Experience", "Being in a Bicultural Relationship: A Challenging Yet Interesting Path" and 3) "Being a Parent: A Shared Experience". The identified themes and subthemes contributed to refining and incorporating additional variables in the quantitative phase, such as support from a significant other and the child's prosocial behaviour. Findings from the quantitative phase indicated a positive association between parenting self-efficacy and support from a significant other, the child’s prosocial behavior, parental age, and being a female parent. Additionally, a negative association was found between parenting stress and parenting self-efficacy. These results largely align with the qualitative analyses, in which parents highlighted factors that diminished versus strengthened their sense of parenting self-efficacy. Notably, the migration and cultural context played a crucial role in both study phases. Participants in the qualitative phase discussed the many challenges they face as immigrants living in Poland. However, although the quantitative phase revealed a negative association between acculturation stress and parenting self-efficacy, the findings suggest that interpersonal and intrapsychic factors play a greater role in explaining the variance in PSE among Ukrainian parents than cultural factors specifically related to the migration process. Similarly, parents in the qualitative phase emphasized the importance of individual aspects as being more significant for their sense of parenting self-efficacy.