Instrumenty ekonomiczne w polityce zagranicznej Chin pod przywództwem Xi Jinpinga

Pod rządami Xi Jinpinga Chińska Republika Ludowa z każdym dniem coraz bardziej zyskuje na znaczeniu na arenie międzynarodowej, rywalizuje gospodarczo ze najsilniejszym państwem świata i prowadzi stanowczą politykę zagraniczną w regionie. Silna pozycja Chin w systemie międzynarodowym jest spowodowana nie tylko szybkim wzrostem gospodarczym od lat 80. XX wieku, ale również sposobem prowadzenia polityki zagranicznej, a szczególnie wykorzystania w niej instrumentów ekonomicznych, co stanowi przedmiot tej pracy. Uwarunkowania chińskiej polityki zagranicznej, w szczególności historyczno-kulturowe (syndrom cesarza, stulecie upokorzenia, sinocentryzm), gospodarcze (zwalniający wzrost gospodarczy, potrzeba ekspansji na inne rynki) oraz osobowe (silny charakter Przewodniczącego) opisują nie tylko aktualną politykę ChRL, lecz wskazują trzy ważne epoki chińskiej polityki – Mao Zedonga, Deng Xiaopinga i Xi Jinpinga, które czerpią z siebie nawzajem. Oprócz porównania historycznego praca omawia również główne cele i kierunki polityki zagranicznej Chin, skupiając się głównie na krajach Globalnego Południa. W pracy poddane analizie są trzy instrumenty ekonomiczne – Inicjatywa Pasa i Szlaku, BRICS, działania w relacjach handlowych. Główną rolę odgrywa pytanie o cele wykorzystywania tych instrumentów ekonomicznych, ich efektywność oraz przyszłość.

Under Xi Jinping's leadership, the People's Republic of China is increasingly gaining prominence on the international stage, economically competing with the world's most powerful state and pursuing a firm foreign policy in the region. China's strong position in the international system has been impacted not only by its rapid economic growth since the 1980s but also thanks to its foreign policy approach, particularly the use of economic instruments, which lie in focus of this work. The determinants of Chinese foreign policy, especially historical and cultural (the emperor syndrome, the century of humiliation, sinocentrism), economic (slowing economic growth, need for market expansion), and personal (the strong character of the President) not only describe the current policy of the PRC but also highlight three important eras in Chinese policy – Mao Zedong, Deng Xiaoping, and Xi Jinping, which complement others. Besides the historical comparison, the work also discusses the main goals and directions of China's foreign policy, focusing mainly on the countries of the Global South. The analysis covers three economic instruments – the Belt and Road Initiative, BRICS, and China's policy in trade relations. The key part of the work is question of the objectives of using these economic instruments, their effectiveness, and their future.