Synestezja w „Lolicie” Vladimira Nabokova i jej polskich przekładach

Praca ma na celu zbadanie zjawiska synestezji, a w szczególności synestezji niższej, czyli aktywowanej czysto sensorycznie, w powieści Vladimira Nabokova Lolita oraz jej polskich przekładach autorstwa Michała Kłobukowskiego z 2022 r. oraz Roberta Stillera z 1991 r. Założeniem pracy jest ukazanie miejsca oraz wartości synestezji w Nabokovskiej kreacji rzeczywistości literackiej. Pierwsza część obejmuje wyjaśnienie zjawiska synestezji w ujęciu neuropsychicznym oraz literackim, z uwzględnieniem najnowszych badań na ten temat. Kolejną część stanowi klasyfikacja pojawiających się w oryginale powieści oraz przekładach odmian synestezji niższej inicjowanej jedynie poprzez zmysłowe bodźce (bez komponentu semantycznego). Analiza poszczególnych fragmentów pierwotnego tekstu angielskiego oraz polskich tłumaczeń ma charakter porównawczy. Za pomocą badania definicji słownikowych oraz znajomości kontekstu fabularnego Lolity przedstawione zostały różnice oraz podobieństwa, a także tendencje w tłumaczeniach zjawiska synestezji. Analiza ukazała przede wszystkim skłonność do transpozycji typu synestezji w polskich przekładach względem oryginału. Zbadanie zakresów semantycznych określeń wprowadzających synestezję w języku angielskim oraz porównanie ich z polskimi odpowiednikami wykorzystanymi przez Kłobukowskiego i Stillera pozwoliło na odkrycie różnic wpływających na całościowy odbiór charakteru synestezji w powieści. Praca zwraca uwagę na wysoką wartość synestezji w utworach Nabokova oraz jej oddziaływanie na kształt obrazowania literackiego.