Kobiece odczytania archetypu sfinksa w XX i XXI wieku na przykładzie prac Leonor Fini, Niki de Saint Phalle oraz Kary Walker

Sfinks, wywodzący się z tradycji starożytnego Egiptu, na przestrzeni wieków przeszedł liczne transformacje, od sakralnego strażnika po dekoracyjny motyw w sztuce Zachodu, stopniowo zyskując konotacje związane z kobiecą tajemnicą i erotyzmem. Niniejsza praca, oparta na analizie ikonograficznej, ukazuje ewolucję tego motywu, by ostatecznie skupić się na jego obecności w twórczości artystek XX i XXI wieku. Leonor Fini, Niki de Saint Phalle oraz Kara Walker podejmują dialog z wizerunkiem kobiecej hybrydy, odrzucając utrwalone w kulturze patriarchalne schematy. W ich przedstawieniach sfinks nabiera nowych znaczeń, stając się symbolem autonomii, sprawczości i nośnikiem pamięci historycznej.

The sphinx, rooted in ancient Egyptian tradition, has undergone numerous transformations over the centuries—from a sacred guardian to a decorative motif in Western art—gradually acquiring associations with feminine mystery and eroticism. This study, based on iconographic analysis, traces the evolution of the motif, ultimately focusing on its presence in the work of female artists of the 20th and 21st centuries. Leonor Fini, Niki de Saint Phalle, and Kara Walker engage in a dialogue with the image of the female hybrid, rejecting patriarchal patterns entrenched in culture. In their representations, the sphinx assumes new meanings, emerging as a symbol of autonomy, agency, and a vessel of historical memory.