Znaczenie resocjalizacji w prewencji przestępczości i redukcji recydywy - analiza skuteczności programów resocjalizacyjnych w Polsce

Celem niniejszej pracy jest analiza skuteczności programów resocjalizacyjnych realizowanych w polskich jednostkach penitencjarnych oraz ich realny wpływ na poziom przestępczości, w szczególności powrotnej (recydywy). Podstawą pracy jest opracowanie zagadnień przestępczości, recydywy oraz resocjalizacji i jej założeń, co następnie pozwala na zbadanie, na ile obecnie przeprowadzone oddziaływania wychowawcze mają wpływ na ograniczanie ryzyka powrotu do przestępczości przez osoby wcześniej już skazane. Zestawienie warunków odpowiadających za skuteczną resocjalizację z polskimi realiami pozwala zaobserwować, z jak wieloma trudnościami boryka się system penitencjarny. I choć skutecznie realizowane oddziaływania resocjalizacyjne mają kluczowe znaczenie w prewencji przestępczości oraz redukcji recydywy, to jednak aktualny model penitencjarny wymaga usprawnień, by móc w pełni realizować założone cele. Szereg trudności w trakcie przeprowadzania procesu resocjalizacji stanowi podstawę do wnikliwej oceny obecnego stanu resocjalizacji w Polsce, a także sformułowania rekomendacji, w tym zwrócenia szczególnej uwagi na alternatywną dla izolacyjnej formy wykonywania kary, jaką jest System Dozoru Elektronicznego, stanowiącej realną szansę na zmniejszenie poziomu recydywy. W niniejszym opracowaniu posłużono się materiałami źródłowymi, takimi jak: literatura naukowa, obowiązujące akty prawne, raporty czy różnorodne materiały dostępne online. Rozważania zostały oparte na metodach badawczych, w szczególności analizie instytucjonalno-prawnej, systemowej, analizie krytycznej piśmiennictwa naukowego, porównawczej, case study czy analizie metodami ilościowymi.

This paper aims to analyse the effectiveness of the resocialisation programs implemented in Polish penitentiary units and their real impact on the level of crime, in particular recurrent (recidivism). The basis of the work is the elaboration of the issues of crime, recidivism, and resocialization and their assumptions, which then allows for an examination of the extent to which the educational interventions currently carried out have an impact on reducing the risk of return to crime by previously convicted persons. A summary of the conditions responsible for effective resocialisation with Polish realities allows us to observe how many difficulties the penitentiary system is facing. Although effectively implemented rehabilitation impacts are crucial in crime prevention and recidivism reduction, the current penitentiary model needs to be improved in order to be able to fully achieve the assumed goals. Several difficulties during the rehabilitation process are the basis for a thorough assessment of the current state of rehabilitation in Poland, as well as the formulation of recommendations, including paying special attention to the alternative to the isolation form of punishment, such as The Electronic Surveillance System, which is a real chance to reduce the level of recidivism. This study utilizes a range of source materials, including scientific literature, relevant legislation, reports, and various online resources. The considerations are based on research methods such as institutional-legal analysis, system analysis, critical analysis of scientific literature, comparative analysis, case study, and quantitative analysis.