Działalność szkoły w zakresie zapobiegania zachowaniom dysfunkcyjnym uczniów szkół średnich

Niniejsza praca dotyczy działalności szkoły w zakresie zapobiegania zachowaniom dysfunkcyjnym uczniów szkół średnich. Jej celem było rozpoznanie zakresu i charakteru działań profilaktycznych realizowanych w szkołach oraz określenie, czy mają one znaczenie dla ograniczania zachowań problemowych młodych ludzi. W części teoretycznej omówiono specyfikę okresu adolescencji, problematykę zachowań dysfunkcyjnych młodzieży oraz rolę działań wychowawczych i profilaktycznych szkoły. W części empirycznej przedstawiono założenia metodologiczne badań własnych oraz analizę wyników uzyskanych metodą sondażu diagnostycznego w grupie 173 respondentów. Opracowanie danych wykazało, że w szkołach najczęściej realizowane są działania o charakterze informacyjnym, edukacyjnym i wychowawczym. Z kolei dominującymi zachowaniami dysfunkcyjnymi były wagary, używanie substancji psychoaktywnych, zaburzenia przestrzegania norm społecznych oraz agresja. Analiza empiryczna dowiodła, że wyższa jakość i intensywność działań profilaktycznych współwystępują z niższym nasileniem zachowań dysfunkcyjnych uczniów, ich większą identyfikacją z wartościami promowanymi przez szkołę a także większą gotowością do podejmowania aktywności społecznej. Tym samym potwierdzono, że profilaktyka szkolna stanowi ważny element wspierania prawidłowego rozwoju młodzieży, jednak jej skuteczność zależy od sposobu organizacji, zaangażowania personelu i dopasowania działań do realnych potrzeb uczniów.

The thesis concerns the school activities in the field of preventing dysfunctional behaviour among secondary school students. Its aim was to identify the scope and nature of preventive measures implemented in schools and to determine whether they are significant in limiting problem behaviours among young people. The theoretical part discusses the specificity of the period od adolescence, the issue of disfunctional behaviours among young people and the role of the school in educational and preventive activities. The empirical part presents the methodological assumptions of the author’s own research and an analysis of the findings obtained through the diagnostic survey method in group of 173 respondents. The analysis of data showed that the most common school-based preventive activities are informational, educational and supportive in nature. The most frequently observed dysfunctional behaviours were truancy, the use of psychoactive substances, violations od social norms and aggression. The findings indicate that higher quality and greater intensity of preventive activities are associated with a lower prevalence of dysfunctional behaviours, stronger identification with values promoted by the school and a greater willingness among students to engage in social activity. The conclusions drawn from the research confirm that school prevention constitutes an important part in supporting young people’s development. However, its effectiveness depends on the quality of organisation, staff involment and the extent to which activities are tailored to students’ actual needs.