Unijna Strategia Global Gateway jako odpowiedź na chińską Inicjatywę Pasa i Szlaku w regionie Azji Południowo-Wschodniej

Praca analizuje działalność Unii Europejskiej oraz Chińskiej Republiki Ludowej w regionie Azji Południowo-Wschodniej ze szczególnym uwzględnieniem Indonezji, Filipin i Wietnamu. Głównym przedmiotem badań są konkurencyjne strategie pomocowo-rozwojowe: chińska Inicjatywy Pasa i Szlaku oraz unijna strategia Global Gateway. Obok wymiarów instytucjonalno-prawnego, finansowego, geograficznego oraz sektorowego, szczególną uwagę poświęcono także aspektowi normatywnemu. Badanie przeprowadzono w formie jakościowej analizy porównawczej, wykorzystując dostępną literaturę przedmiotu, oficjalne dokumenty rządowe i instytucjonalne oraz szczegółowe studia przypadków trzech państw ASEAN. Analiza częściowo potwierdziła niewystarczającą konkurencyjność unijnego zaangażowania względem działań chińskich, wskazując jednocześnie na ich potencjalną komplementarność sektorową: wielość projektów twardej infrastruktury transportowej w ramach BRI wobec priorytetyzowanych przez Unię sektorów klimatyczno-energetycznego oraz cyfrowego. W analizowanych państwach ASEAN, zarówno na poziomie politycznym, jak i społecznym, odbiór działań obu aktorów okazał się niejednoznaczny, wskazując na charakterystyczną dla regionu ASEAN strategię hedgingu.

This paper analyzes the activities of the European Union and the People’s Republic of China in the Southeast Asian region, with a particular focus on Indonesia, the Philippines, and Vietnam. The main subject of the study is the competing aid and development strategies: China’s Belt and Road Initiative and the EU’s Global Gateway strategy. In addition to the institutional-legal, financial, geographic, and sectoral dimensions, special attention was also devoted to the normative aspect. The study was conducted as a qualitative comparative analysis, drawing on available literature on the subject, official government and institutional documents, and detailed case studies of three ASEAN countries. The analysis partially confirmed the insufficient competitiveness of the EU’s engagement relative to China’s activities, while also pointing to their potential sectoral complementarity: the multitude of hard transportation infrastructure projects under the BRI versus the climate, energy, and digital sectors prioritized by the EU. In the analyzed ASEAN countries, the perception of both actors’ activities proved to be ambiguous at both the political and societal levels, pointing to a hedging strategy characteristic of the ASEAN region.