Tworzenie i zasady działania grupy VAT - problematyka prawna

Niniejsza praca poświęcona została analizie instytucji grupy VAT, która od 1 stycznia 2023 roku stanowi nowe, rewolucyjne rozwiązanie w polskim systemie rozliczania podatku od towarów i usług. Autorka dokonała przeglądu genezy tej instytucji w prawodawstwie unijnym oraz analizy procesu jej implementacji w Polsce, wskazując na liczne trudności legislacyjne i interpretacyjne. W pracy omówiono zarówno podstawy prawne tworzenia grupy VAT, jak i zasady jej funkcjonowania oraz obowiązki spoczywające na jej członkach. Szczególna uwaga została poświęcona problemom praktycznym związanym ze stosowaniem przepisów, takim jak: skomplikowana konstrukcja prawna, niejasne definicje powiązań między członkami, ryzyko solidarnej odpowiedzialności podatkowej, trudności związane z rozliczeniami wewnętrznymi oraz brak dostosowania systemów księgowych do specyfiki grupy VAT. Autorka wskazuje, że mimo potencjalnych korzyści, takich jak uproszczenia w rozliczeniach wewnątrzgrupowych, mechanizm ten nie zdobył zaufania przedsiębiorców. Po dwóch latach obowiązywania przepisów w Polsce funkcjonuje zaledwie 36 aktywnych grup VAT, co wskazuje na minimalne zainteresowanie tym rozwiązaniem. W pracy postawiono trzy tezy: po pierwsze, że przepisy są zbyt skomplikowane i niedookreślone; po drugie, że ich wprowadzenie było odpowiedzią na naciski społeczne, a nie rzeczywistą chęcią uproszczenia systemu; po trzecie, że GV jest niedostępna dla mikro i małych przedsiębiorców z uwagi na wysokie wymagania organizacyjne i finansowe. Autorka formułuje konkretne postulaty de lege ferenda, m.in. uproszczenie przepisów, ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych dla najmniejszych podmiotów, złagodzenie warunków uczestnictwa w GV oraz skrócenie minimalnego okresu trwania umowy. Zwraca uwagę, że zaniechanie zmian legislacyjnych w zakresie regulacji dotyczących grupy VAT może skutkować jej całkowitym wyłączeniem z praktyki obrotu gospodarczego, czyniąc z niej instytucję o charakterze wyłącznie formalnym, oderwaną od realiów funkcjonowania przedsiębiorców.