Tajna polska działalność oświatowa w guberni grodzieńskiej w latach 1864–1914.

Artykuł analizuje politykę oświatową władz carskich wobec Polaków w guberni grodzieńskiej. Ustawodawstwo rosyjskie, które częściowo zliberalizowało podstawy dyskryminacyjnej polityki narodowościowej wobec Polaków, zostało demonstracyjnie zignorowane przez władze Kraju Północno-Zachodniego i guberni grodzieńskiej. Nadal stosowano wcześniejsze przepisy i instrukcje, których celem było dalsze ograniczanie praw ludności polskiej. Ostatecznym celem polityki carskiej miała być całkowita rusyfikacja guberni, która miała zostać osiągnięta poprzez niedopuszczanie nauczaniu języka polskiego nie tylko w szkołach rządowych, ale także w prywatnych oraz niszczenie tajnych szkół metodami represyjnymi.