Krajobraz alienacji: miasto w filmach Włóczykij Piera Paolo Pasoliniego i Nocny kowboj Johna Schlesingera

Praca ma na celu przeanalizowanie zjawiska alienacji jednostki w przestrzeniach miejskich na podstawie filmów Włóczykij (1961) Piera Paola Pasoliniego oraz Nocny kowboj (1969) Johna Schlesingera. Badanie, przeprowadzone w oparciu o teorię komparatystyczną, stara się określić relację na linii miasto-człowiek w kontekście jego społecznego wyobcowania. Ponadto wykorzystana terminologia z dziedziny krytyki filmowej oraz urbanistyki prowadzi do szczegółowego omówienia przestrzeni Rzymu i Nowego Jorku. Praca wplata w rozważania również elementy teorii marksistowskiej, by udowodnić wpływ czynników ekonomicznych na wyalienowanie jednostki. Analizie poddani są także główni bohaterowie filmów, badani przez pryzmat koncepcji flaneryzmu i fetyszyzmu towarowego w kontekście prostytucji. Tekst zawiera krytyczne spojrzenie na portret rzymskiego lumpenproletariatu oraz na etos „amerykańskiego snu”, bezpośrednio łącząc obydwa pojęcia z problemem alienacji zawartym w tytule pracy. W ostatniej części autorka zestawia wnioski z przeprowadzonych wcześniej rozważań nad przestrzeniami miejskimi, celem wyciągnięcia ostatecznych wniosków z analizy.

This work aims to analyse the feeling of alienation of an individual in urban spaces based on films Accattone (1961) by Pier Paolo Pasolini and Midnight Cowboy (1969) by John Schlesinger. The study, conducted through the comparative theory lens, seeks to determine the relationship between the city and the individual in the context of its social estrangement. Furthermore, the use of film criticism and urban studies terminology enable a detailed discussion of the urban spaces of Rome and New York City. The work also incorporates elements of Marxist theory to prove the influence of economic factors on individual alienation. It further examines the protagonists of both movies through the lens of flânerie and commodity fetishism in the context of prostitution. The text includes a critical perspective on the Roman lumpenproletariat and the ethos of the “American Dream,” linking it directly to the problem of alienation addressed in the title of the thesis. In the last section, the author compares the conclusions drawn from the preceding discussion of urban spaces, in order to formulate the study’s final findings.