Typ i morfologia Wydm Łebskich
Typ i morfologia Wydm Łebskich
Abstrakt (PL)
Wydmy Łebskie położone są na terenie Słowińskiego Parku Narodowego, na Mierzei Gardnieńsko-Łebskiej, między jeziorem Łebsko a Morzem Bałtyckim. Są uznawane za najcenniejszy przyrodniczo i geomorfologicznie obszar wydm aktywnych w Europie. Wydmy Łebskie mają ogromne znaczenie naukowe i przyrodnicze. Są jedną z głównych atrakcji turystycznych Słowińskiego Parku Narodowego, założonego w 1966 roku w celu ochrony wydm aktywnych. Badania i ochrona wydm są kluczowe dla zrozumienia procesów eolicznych odpowiedzialnych za ich rozwój oraz dla zachowania unikatowego krajobrazu i bioróżnorodności tego obszaru. Praca dotyczy analizy typu i cech morfometrycznych Wydm Łebskich. Wiele publikacji naukowych, a także oficjalna strona internetowa Słowińskiego Parku Narodowego powołuje się na studium fotointerpretacyjne J. Miszalskiego z 1973 roku, w którym wskazano, że na polu Wydm Łebskich występują barchany nadmorskie. Celem pracy jest przedstawienie aktualnych cech morfometrycznych siedmiu głównych wydm oraz określenie ich typu. Klasyfikację przeprowadzono na podstawie najnowszej klasyfikacji wydm (Courrech du Pont i in. 2024) bazując na własnych danych pomiarowych z 2024 roku uzyskanych przy użyciu zestawu geodezyjnego GNSS w technologii RTK oraz dodatkowo NMT z 2022 r. i zdjęć Google Earth z 2023 r. Stwierdzono występowanie różnych typów wydm, zarówno parabolicznych częściowo ustabilizowanych przez roślinność, jak i aktywnych wydm poprzecznych i barchanoidalnych. Pomiary pozwoliły m.in. na określenie wysokości najwyższej wydmy ruchomej w Polsce - Wydmy Łąckiej, która w 10.2024 miała wysokość 32 m n.p.m. w układzie odniesienia Amsterdam (PL-EVRF2007-NH). Jej wysokość względna wynosiła ok. 30,3 m. Wyniki pracy mogą być przydatne dla przyszłych badań w obrębie Wydm Łebskich, w szczególności w zakresie monitorowania morfologii tych form.
Abstrakt (EN)
The Łeba Dunes are located in the Słowiński National Park, on the Gardnieńsko-Łebska Spit, between Łebsko Lake and the Baltic Sea. They are considered the most valuable active dune area in Europe in terms of nature and geomorphology. The dunes of Łeba are of great scientific and natural importance. They are one of the main tourist attractions of the Słowiński National Park, founded in 1966 to protect active dunes. Research and protection of dunes are crucial for understanding the aeolian processes responsible for their development and for preserving the unique landscape and biodiversity of this area. The work concerns the analysis of the type and morphometric features of the Łeba Dunes. Many scientific publications, and also the official website of the Słowiński National Park, refer to J. Miszalski's photointerpretation study from 1973, which indicated that coastal barchans occur in the area of Łeba dune field. The aim of this work is to present the current morphometric characteristics of the seven main dunes and to determine their type. The classification was carried out on the basis of the latest dune classification (Courrech du Pont et al. 2024) and on our own measurement data from 2024 obtained using a GNSS surveying kit in RTK technology, as well as additional NMT data from 2022 and Google Earth images from 2023. Various types of dunes were found, including parabolic dunes partially stabilized by vegetation, as well as active transverse and barchanoid dunes. The measurements made it possible, i.a., to determine the height of the highest moving dune in Poland - the Łącka Dune, which in October 2024 was 32 m above sea level in the Amsterdam reference system (PL-EVRF2007-NH). Its relative height was approximately 30.3 m. The results of the study may be useful for future research within the Łebskie Dunes, particularly in terms of monitoring the morphology of these formations.
Type and morphology of the Łeba dune field