Wojna w tle dorastania: jak młodzież migrantów z Ukrainy postrzega zmianę relacji rodzinnych po migracji

Niniejsza praca podejmuje problematykę wpływu przymusowej migracji wojennej na funkcjonowanie rodzin i dynamikę relacji wewnątrzrodzinnych z perspektywy młodych dorosłych z Ukrainy. Głównym celem badawczym była analiza, w jaki sposób młodzież, znajdująca się w fazie wkraczania w dorosłość, interpretuje zmiany zachodzące w ich systemach rodzinnych po przyjeździe do Polski w 2022 roku. W strukturze pracy wyodrębniono część teoretyczną oraz badawczą. Rozważania teoretyczne osadzono w nurcie socjologii migracji i rodziny, przywołując koncepcje bezpieczeństwa ontologicznego, płynnej nowoczesności oraz społeczeństwa ryzyka. Kluczowym narzędziem analitycznym stał się Model Stresu Rodzinnego ABCX, który posłużył do wyjaśnienia mechanizmów adaptacji rodziny w obliczu kryzysu uchodźczego. Część badawcza opiera się na wynikach badań jakościowych zrealizowanych techniką indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) z dziesięcioma młodymi osobami z Ukrainy (w wieku 18–23 lat). Analiza materiału empirycznego pozwoliła na zidentyfikowanie zjawiska „przyspieszonego dorastania” jako strategii przetrwania w nowej rzeczywistości. Wyniki wskazują na głęboką redefinicję ról w rodzinach, w tym występowanie parentyfikacji instrumentalnej, gdzie młodzież, dysponująca większymi zasobami adaptacyjnymi, przejmuje funkcje opiekuńcze i organizacyjne wobec rodziców. Praca ukazuje również ewolucję komunikacji w rodzinach transnarodowych oraz ambiwalentny charakter zmian – od utraty codziennej bliskości po budowanie relacji partnerskich opartych na solidarności.