„Ja i ziemia to jedno” – terytorium jako „miejsce” kultury w poezji Mayi Cousineau Mollen i Margaret Sam-Cromarty

Praca stanowi analizę reprezentacji terytorium w poezji dwóch poetek rdzennych z Quebecu: Mayi Cousineau Mollen (Innu) i Margaret Sam-Cromarty (Eeyou). W epistemologii rdzennej terytorium jest „miejscem”, z którego rodzi się kultura ludów rdzennych. Sposób jego przedstawienia przez poetki zostanie omówiony na podstawie trzech kategorii: antyterytorium, człowieka jako terytorium oraz terytorium poezji.

Pierwsza część pracy poświęcona będzie reprezentacji antyterytorium na przykładzie miasta i rezerwatu. Następnie analizie zostaną poddane teksty ukazujące ciało w kontekście kolonialnym, w których człowiek – szczególnie figura starszyzny – przedstawiony jest jako repozytorium tradycji rdzennych. W ostatniej części poezja zostanie ukazana jako nowa forma terytorium, neoterytorium, umożliwiające tworzenie (nowej) rdzennej kartografii przestrzeni geograficznej i cielesnej.

Podczas analiz zostanie wykorzystany koncept Native (re)mapping [(nowej) rdzennej kartografii] Mishuany Goeman, który oznacza praktykę przywracania terytorium „zabranego” w wyniku kolonializmu i reinterpretowania przestrzeni przez społeczności rdzenne za pomocą tradycji ustnej i tekstów drukowanych. Podstawą refleksji będzie także podejście geokrytyczne Bertranda Westphala, które opisuje, w jaki sposób przestrzeń wpływa na formy literackie oraz jak kształtują one wyobrażenia o miejscach.

The B.A. thesis explores the representation of territory in the poetry of two Indigenous poets from Quebec: Maya Cousineau Mollen (Innu) and Margaret Sam-Cromarty (Eeyou). In Indigenous perspectives, territory is understood as a “place” from which the culture emerges. The ways in which territory is represented in the works of these poets will be examined through three categories: anti-territory, the human as territory, and the territory of poetry.

The first part of the thesis will focus on representations of anti-territory, particularly through the examples of the city and the reserve. The following section will examine texts that present the body in an Indigenous context, where the human being – especially the figure of the Elder – appears as a carrier and keeper of Indigenous traditions. The final part will discuss poetry as a new form of territory, neoterritory, allowing for the (re)mapping of both geographical and bodily spaces.

The analysis will draw on Mishuana Goeman’s concept of Native (re)mapping, which refers to the process of reclaiming territories that were “taken away” through colonialism and reinterpreting spaces through Indigenous communities’ oral traditions and written texts. The analysis will also be informed by Bertrand Westphal’s concept of geocriticism, which examines how space influences literary forms and how literature, in turn, shapes the ways places are imagined and understood.