Znaczenie sojuszu polityczno-wojskowego ze Stanami Zjednoczonymi dla polityki zagranicznej Republiki Korei

Niniejsza praca bada, jak polityczno-wojskowy sojusz między Stanami Zjednoczonymi a Republiką Korei (USA–ROK) wpływał na politykę zagraniczną Korei Południowej wobec jej regionalnych sąsiadów – Korei Północnej, Chin i Japonii – od zakończenia zimnej wojny do 2020 roku. Opierając się na teoriach sojuszy międzynarodowych, praca pokazuje, w jaki sposób asymetryczna relacja między globalnym supermocarstwem a mniejszym partnerem kształtuje decyzje strategiczne, działania dyplomatyczne i bezpieczeństwo w regionie. Analiza śledzi ewolucję sojuszu przez główne okresy historyczne: jego założenie i rozwój podczas przemian politycznych w Korei Południowej (1953–1991), przekształcenia po zimnej wojnie (lata 90.), skomplikowane przeplatanie się współpracy i napięć na początku XXI wieku (2000–2010) oraz wyzwania związane z rywalizacją wielkich mocarstw w drugiej dekadzie XXI wieku. Szczególny nacisk położono na to, jak sojusz wpłynął na sposób, w jaki Korea Południowa radziła sobie z nuklearnym zagrożeniem ze strony Korei Północnej, rozwijała coraz głębsze relacje gospodarcze i dyplomatyczne z Chinami oraz mierzyła się z ciągnącymi się sporami historycznymi z Japonią. Poprzez chronologiczną i tematyczną analizę rozprawa ukazuje podwójną naturę sojuszu USA–ROK – z jednej strony jako czynnika stabilizującego, z drugiej jako ograniczenia dla strategicznej niezależności Seulu. Wyniki przeprowadzonych analiz podkreślają ciągły dylemat bezpieczeństwa, przed którym stoi Korea Południowa, balansując między lojalnością wobec amerykańskiego sojusznika a potrzebą utrzymania równowagi w relacjach w niestabilnym regionie. Praca przyczynia się do głębszego zrozumienia mechanizmów sojuszy w Azji Wschodniej i oferuje wgląd w złożoność dylematów strategicznych, przed którymi stoi Korea Południowa w zmieniającym się środowisku geopolitycznym.

This thesis examines how the political-military alliance between the United States and the Republic of Korea (U.S.–ROK) has influenced South Korea’s foreign policy toward its regional neighbors—North Korea, China, and Japan—from the end of the Cold War through 2020. Grounded in theories of international alliances, the study demonstrates how the asymmetrical relationship between a global superpower and a smaller partner has shaped strategic decisions, diplomatic engagement, and regional security dynamics. The analysis traces the evolution of the alliance across major historical phases: its establishment and development during South Korea’s political transformations (1953–1991), its reconfiguration after the Cold War (1990s), the complex interplay of cooperation and friction in the early twenty-first century (2000–2010), and the challenges posed by great-power rivalry in the second decade of the century. Particular attention is given to how the alliance affected South Korea’s response to the nuclear threat from North Korea, the deepening of its economic and diplomatic relations with China, and its enduring historical disputes with Japan. Through chronological and thematic analysis, the dissertation highlights the dual nature of the U.S.–ROK alliance—on the one hand, as a stabilizing factor, and on the other, as a constraint on Seoul’s strategic autonomy. The findings underscore South Korea’s persistent security dilemma: balancing loyalty to its American ally with the need to maintain equilibrium in a volatile regional environment. This work contributes to a deeper understanding of alliance mechanisms in East Asia and provides insight into the complex strategic dilemmas confronting South Korea within a shifting geopolitical landscape.