Wykrywanie skrywanych informacji za pomocą EEG – analiza wpływu efektu kontekstu wizualnego na amplitudę P300

Od wielu lat podejmowane są próby opracowania jak najskuteczniejszej metody wykrywania skrywanych informacji. Najnowocześniejsze techniki używają w tym celu pomiaru aktywności bioelektrycznej mózgu, w którym szczególną rolę odgrywa potencjał wywołany P300 (Rosenfeld, 2019). Celem niniejszej pracy było sprawdzenie, czy amplituda P300 różnicuje osoby posiadające wiedzę o zdarzeniu od osób jej nieposiadających oraz czy efekt ten modyfikuje kontekst wizualny bodźców, wywołany przez dodanie do bodźców obrazowych tła odnoszącego się bezpośrednio do miejsca zdarzenia. W celu weryfikacji postawionych hipotez przeprowadzono badanie wykrywania skrywanych informacji. Metoda obejmowała pomiar aktywności EEG u dwóch grup: osób posiadających i nieposiadających informacji na temat pozorowanej kradzieży. Połowa osób badanych została poproszona o odegranie sceny kradzieży fragmentu biżuterii z zamkniętej szafki, gdzie doszło do ekspozycji na bodziec istotny oraz na kontekst w jakim był umieszczony - charakterystyczne tło, na którym leżał przedmiot. Druga połowa osób badanych nie uczestniczyła w tym pozorowanym przestępstwie i nie miała wiedzy na jego temat. Następnie wszystkim uczestnikom w trakcie testu wykrywania skrywanych informacji prezentowano zdjęcia biżuterii. Analiza danych od 38 uczestników wykazała, że rodzaj bodźca istotnie wpływał na reakcję mózgu uczestników, a zależność ta różniła się między grupami badanych. Niestety, nie potwierdziły się założenia dotyczące efektu jaki miała wywołać manipulacja tła w bodźcach obrazowych. Rodzaj tła nie wpłynął istotnie na uzyskane wyniki. Przeprowadzone analizy potwierdziły jednak, że amplituda komponentu P300 różni się w zależności od istotności bodźca oraz poziomu posiadanej wiedzy przez badanych. Wyniki te wskazują na możliwość wykorzystania potencjału P300 jako rzetelnego wskaźnika rozpoznania skrywanych informacji i są zgodne z wcześniejszymi badaniami w tym zakresie (Lykken, 1960; Rosenfeld i in. 2008).