Ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania -wybrane problemy teotetyczne i praktyczmne

W niniejszej pracy magisterskiej podjęto tematykę aspektów teoretycznych oraz praktycznego zastosowania ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Klauzula stanowi regulację prawną, która umożliwia organom podatkowym przeciwdziałanie sytuacjom, w których podatnicy podejmują sztuczne działania mające na celu unikanie płacenia podatków, mimo że formalnie pozostają one zgodne z obowiązującym prawem. W literaturze określa się takie działanie mianem agresywnego planowania podatkowego, które charakteryzuje się wykorzystaniem luk prawnych, niejednoznaczności przepisów podatkowych lub tworzeniem sztucznych struktur gospodarczych. W konsekwencji dochodzi do uszczuplenia wpływów budżetowych, które są kluczowe dla funkcjonowania państwa i realizacji jego podstawowych zadań. W pracy uwzględniono zarys historyczny funkcjonowania klauzuli GAAR w Polsce, dokonano analizy orzecznictwa i poglądów doktryny z uwzględnieniem kontrowersji stosowania klauzuli, a także porównano polską klauzulę do jej odpowiedników w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie oraz Wielkiej Brytanii. Dokonana analiza pozwoliła na sformułowanie wniosków dotyczących skuteczności stosowania klauzuli i jej znaczenia w systemie prawnym. W pracy podkreślono również znaczenie zasad podatkowych, w tym zasady pewności oraz zasady in dubio pro tributario w procesie stosowania klauzuli.

This thesis addresses the theoretical aspects and practical application of the general anti-avoidance clause. The clause is a legal regulation that enables tax authorities to counteract situations in which taxpayers take artificial actions to avoid paying taxes, even though they formally remain in compliance with the applicable law. Such action is referred to in the literature as aggressive tax planning, which is characterised by the exploitation of loopholes, ambiguities in tax legislation or the creation of artificial economic structures. As a consequence, budget revenues, which are crucial for the functioning of the state and the fulfilment of its basic tasks, are depleted. The paper includes a historical outline of the functioning of the GAAR clause in Poland, an analysis of the jurisprudence and views of the doctrine, taking into account the controversies in the application of the clause, and compares the Polish clause to its counterparts in the United States, Canada and the United Kingdom. The analysis made it possible to formulate conclusions on the effectiveness of the application of the clause and its significance in the legal system. The paper also highlights the importance of tax principles, including the principle of certainty and the principle of in dubio pro tributario in the process of applying the clause.