Rzeczywiste i wirtualne przebywanie w naturze. Porównanie efektów relaksacyjnych za pomocą zmienności rytmu serca

Celem pracy było porównanie wpływu przebywania w rzeczywistym i wirtualnym środowisku leśnym oraz miejskim na poziom relaksacji i dobrostanu psychicznego. Kontakt z naturą od dawna uznawany jest za czynnik sprzyjający obniżeniu stresu i poprawie nastroju, jednak rozwój technologii VR stwarza możliwość odtwarzania doświadczeń przyrodniczych w formie cyfrowej. W badaniach wskazuje się, że środowiska wirtualne są często oceniane jako przyjemne i immersyjne, choć nie zawsze wywołują jednoznaczne zmiany fizjologiczne. W niniejszej pracy zastosowano wskaźniki zmienności rytmu serca (HRV) oraz Kwestionariusz Dobrostanu (PWBS), aby porównać skuteczność różnych form ekspozycji. Analiza wyników wykazała, że rzeczywisty las silniej obniża tętno i zwiększa parametry HRV niż las wirtualny. Jednocześnie zarówno rzeczywista, jak i wirtualna ekspozycja na las istotnie poprawiły dobrostan psychiczny uczestników.

The aim of this study was to compare the effects of staying in real and virtual forest and urban environments on relaxation and psychological well-being. Contact with nature has long been recognized as a factor that reduces stress and improves mood, but the development of VR technology creates the possibility of reproducing nature experiences in digital form. Research indicates that virtual environments are often evaluated as pleasant and immersive, although they do not always produce clear physiological changes. In this study, heart rate variability (HRV) indicators and the Psychological Well-Being Scales (PWBS) were used to compare the effectiveness of different forms of exposure. The analysis showed that the real forest reduced heart rate and increased HRV parameters more strongly than the virtual forest. At the same time, both real and virtual forest exposure significantly improved participants’ psychological well-being.