Narcyzm wielkościowy a poczucie władzy

Narcyzm to złożone zjawisko psychologiczne, które obejmuje zarówno cechy fascynujące otoczenie, takie jak charyzma i pewność siebie, jak i te prowadzące do konfliktów, np. egoizm czy tendencje do rywalizacji. W swojej istocie jest on nierozerwalnie związany z nieustannym dążeniem do zdobycia statusu i władzy społecznej. Niniejsza praca koncentruje się na analizie związku między narcyzmem wielkościowym a poczuciem władzy. W pierwszej kolejności przedstawiono rozróżnienie narcyzmu wielkościowego od narcyzmu wrażliwego, podkreślając, że wcześniejsze badania wykazywały związek z poczuciem władzy jedynie w przypadku narcyzmu wielkościowego. Na podstawie literatury postawiono trzy hipotezy: podziw będzie dodatnio związany z poczuciem władzy; rywalizacja będzie dodatnio związana z poczuciem władzy oraz w sytuacji odniesienia do ja (self) związek podziwu i rywalizacji z władzą będzie większy. Zastosowano manipulację eksperymentalną, dzieląc badanych na dwie grupy. Pierwsza grupa miała za zadanie przypomnieć sobie sytuację, w której czuła się kompetentna (odniesienie do Ja). Druga grupa wspominała sytuację, w której kompetencje wykazywały inne osoby. W badaniu wzięło udział 268 osób w wieku od 18 do 45 lat (M = 21,96), zrekrutowane głównie przez media społecznościowe. Uczestnicy to w większości studenci, badanie było anonimowe i zgodne z zasadami etyki. Do pomiaru zmiennych użyto trzech kwestionariuszy: Narcissistic Admiration and Rivalry Questionnaire (NARQ) – do oceny dwóch wymiarów narcyzmu wielkościowego: podziwu (dążenie do bycia wyjątkowym) i rywalizacji (dążenie do dominacji, umniejszanie innym); Hypersensitive Narcissism Scale (HSNS) – do pomiaru narcyzmu wrażliwego; Personal Sense of Power Scale (PSoPS) – do oceny przekonania o własnym wpływie w relacjach z innymi. Badanie wykazało, że kluczowe cechy narcyzmu wielkościowego – podziw i rywalizacja – są silnie powiązane z wyższym poczuciem władzy. Związek ten wzmacnia się, gdy osoba myśli o własnych kompetencjach, co potwierdza dążenie narcyzów do samodoskonalenia i dominacji. Badanie podkreśla fundamentalne znaczenie rozróżnienia między narcyzmem wielkościowym a wrażliwym, gdyż ich psychologiczne podstawy i manifestacje w kontekście władzy są diametralnie różne.