Użycie sztucznej inteligencji na potrzeby badań DNA w polskim procesie karnym

Badania DNA już od dekad odgrywają istotną rolę w postępowaniu karnym. Ich wartość dowodowa jest niewątpliwa. Analiza danych DNA wymaga jednak posiadania wiadomości specjalnych i jest dość czasochłonna, zwłaszcza gdy badaniu poddawanych jest wiele różnych próbek genetycznych. Cały czas są więc prowadzone prace nad udoskonaleniem metod badawczych i samego procesu zabezpieczania i analizowania DNA. Ze względu na dynamiczny rozwój technologii sztucznej inteligencji podjęto również próby wykorzystania ich do usprawnienia i przyspieszenia analizy śladów biologicznych. Nieocenione są więc doświadczenia innych państw w zakresie stosowania narzędzi opartych na algorytmach sztucznej inteligencji, które ujawniają ich zalety i wady. Powstała zatem potrzeba przedstawienia badań DNA wykorzystywanych w polskim postępowaniu karnym zarówno od strony obowiązujących przepisów prawa, jak i z uwzględnieniem aspektów praktycznych. Następnie na tym tle zaprezentowano główne zagadnienia dotyczące sztucznej inteligencji i dokonano przeglądu narzędzi opartych na tej technologii, a stosowanych w badaniach DNA w takich państwach jak USA, Kanada, Australia czy Holandia. Przedstawiono zarówno ich potencjał dowodowy, jak i związane z nimi kontrowersje, dotyczące m.in. przejrzystości algorytmów, możliwości błędu oraz zgodności z konstytucyjnymi gwarancjami procesowymi.

DNA tests have played an important role in criminal proceedings for decades. Their evidentiary value is unquestionable. However, the analysis of DNA data requires special knowledge and is quite time-consuming, especially when many different genetic samples are tested. Work is therefore constantly being carried out to improve research methods and the process of securing and analysing DNA itself. Due to the dynamic development of artificial intelligence technologies, attempts have also been made to use them to improve and speed up the analysis of biological traces. The experience of other countries in using tools based on artificial intelligence algorithms is therefore invaluable, revealing their advantages and disadvantages. The need therefore arose to present DNA testing used in Polish criminal proceedings both from the point of view of the applicable legislation and taking into account practical aspects. Then, against this background, the main issues concerning artificial intelligence are presented and tools based on this technology and used in DNA testing in countries such as the USA, Canada, Australia or the Netherlands are reviewed. Both their evidentiary potential and the controversies associated with them, such as the transparency of the algorithms, the possibility of error and compliance with constitutional procedural guarantees, are presented.