Analysis of ancient DNA of individuals from the barrow cemetery of Wielbark culture in Nowy Łowicz, Drawsko Pomorskie district, Pomerania

Niniejsza praca magisterska przedstawia szczegółową analizę starożytnego DNA (aDNA) pozyskanego z pochówków ludności kultury wielbarskiej na cmentarzysku kurhanowym w Nowym Łowiczu, położonym w powiecie drawskim na Pomorzu. Podstawowym celem pracy jest interdyscyplinarne zbadanie dziedzictwa genetycznego oraz kontekstu archeologicznego osób pochowanych w II–III wieku n.e., tak aby uzyskać jak najpełniejszy obraz populacji zamieszkującej ten teren. Analiza starożytnego DNA umożliwia określenie płci biologicznej, stopnia pokrewieństwa, wybranych cech fenotypowych, a także możliwego pochodzenia poszczególnych osób. Materiał badawczy stanowiły szczątki osiemnastu osób, zarówno dorosłych, jak i dzieci, jednakże najbardziej wiarygodne i pełne wyniki uzyskano dla dziewięciu osób. Istotnym elementem pracy było zestawienie wyników badań genetycznych z bogatym materiałem archeologicznym, zwłaszcza z wyposażeniem grobowym. Porównanie danych genetycznych z lokalizacją pochówków i rodzajem przedmiotów towarzyszących zmarłym pozwoliło na lepsze zrozumienie relacji między strukturą biologiczną a symboliką kulturową tej populacji. Praca ta stanowi wkład w rozwijającą się dziedzinę archeogenetyki, pokazując, że łączenie metod biologii molekularnej z klasycznym warsztatem archeologicznym i antropologicznym pozwala na stworzenie bardziej wielowymiarowej rekonstrukcji przeszłości. Wyniki badań poszerzają wiedzę na temat populacji Europy Środkowej w okresie rzymskim, wskazują na złożoność procesów kulturowych i demograficznych, a jednocześnie ukazują potencjał integracji danych genomowych z podejściem archeologicznym w badaniach nad dawnymi społecznościami.

This master’s thesis presents a detailed analysis of ancient DNA (aDNA) obtained from burials of individuals belonging to the Wielbark culture at the barrow cemetery in Nowy Łowicz, located in the Drawsko Pomorskie district of Pomerania. The primary goal of the study is an interdisciplinary examination of the genetic heritage and archaeological context of individuals buried in the 2nd–3rd centuries CE, in order to gain a more comprehensive understanding of the population that inhabited this region. Ancient DNA analysis enables the determination of biological sex, degrees of kinship, selected phenotypic traits, as well as the possible geographic origins of the individuals. The research material consisted of the remains of eighteen individuals, both adults and children; however, the most reliable and complete results were obtained for nine of them. A significant component of the thesis involved comparing the genetic findings with the rich archaeological material, especially the grave goods. The comparison of genetic data with burial locations and the types of objects accompanying the deceased allowed for a better understanding of the relationship between biological structure and cultural symbolism within this population. This work contributes to the growing field of archaeogenetics, demonstrating that the integration of molecular biology methods with classical archaeological and anthropological approaches enables the creation of a more multidimensional reconstruction of the past. The research results expand our knowledge of Central European populations during the Roman Period, highlight the complexity of cultural and demographic processes, and underscore the potential of combining genomic data with archaeological perspectives in the study of ancient communities.