Kontekst i podwójne rozpoznanie w procesie wykrywania skrywanych informacji – rozróżnienie osób niewinnych poinformowanych od sprawców pozorowanego przestępstwa

Czy możliwe jest obiektywne rozróżnienie osoby winnej od niewinnej, która posiada istotne informacja o zdarzeniu? Niniejsza praca podejmuje próbę odpowiedzi na to pytanie w kontekście wykrywania kłamstwa i ukrytej wiedzy, z wykorzystaniem Testu Skrywanych Informacji (ang. Concealed Information Test – CIT) opartego na analizie amplitudy P300. Celem badania było sprawdzenie czy kontekst, w postaci tła prezentowanych bodźców (neutralne vs pochodzące z miejsca zdarzenia), wpływa na skuteczność rozróżnienia dwóch grup: osób winnych (n = 21), które nabyły wiedzę poprzez bezpośredni udział w symulowanej kradzieży, od osób niewinnych poinformowanych (n = 23), które pozyskały informacje o zdarzeniu w sposób pośredni. Analiza wyników potwierdziła zaznaczaną w literaturze trudność w rozróżnieniu od siebie tych osób. Zarówno winni, jak i niewinni poinformowani uczestnicy badania reagowali istotnie silniej na bodźce istotne niż nieistotne. Wbrew oczekiwaniom, nie zaobserwowano wpływu tła na poziom amplitudy P300, co oznacza, że zastosowany kontekst nie zwiększył skuteczności różnicowania wspomnianych grup. Uzyskane dane potwierdzają trudność w jednoznacznym rozróżnieniu osób winnych od niewinnych poinformowanych, co ogranicza możliwość praktycznego wykorzystania tej metody w diagnostyce indywidualnej. W części dyskusyjnej omówiono ograniczenia oraz możliwe kierunki przyszłych badań.