Przysposobienie ze wskazaniem oraz przysposobienie zagraniczne w polskim systemie prawnym - między ochroną dobra dziecka a ryzykiem nadużyć

Niniejsza praca skupia się na analizie dwóch szczególnych form przysposobienia funkcjonujących w polskim systemie prawnym – adopcji ze wskazaniem oraz adopcji zagranicznej – z perspektywy zasady dobra dziecka. Celem pracy była ocena, na ile obowiązujące przepisy określające te instytucje oraz ich stosowanie zapewniają dzieciom rzeczywistą ochronę, a także zidentyfikowanie luk systemu prawnego wymagających interwencji legislacyjnej ustawodawcy.Rozdział pierwszy stanowi wprowadzenie do zagadnień związanych z instytucją adopcji, omawiając jej przesłanki, zasadę nadrzędności dobra dziecka oraz rodzaje przysposobienia wraz z ich skutkami prawnymi. Drugi rozdział poświęcono analizie adopcji ze wskazaniem – przedstawiono okoliczności wprowadzenia tej regulacji, przebieg postępowania oraz potencjalne zagrożenia, jakie ono niesie dla dobra dziecka. W rozdziale trzecim omówiono instytucję adopcji zagranicznej, skupiając się na jej genezie, warunkach dopuszczalności jej orzeczenia oraz obowiązujących rozwiązaniach prawnych, które mimo istnienia określonych zabezpieczeń, budzą wątpliwości w kontekście zasady dobra dziecka. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że obowiązujące regulacje prawne nie zapewniają wystarczającej ochrony dobra dziecka. Praca kończy się propozycjami zmian w obszarze prawa i funkcjonowania instytucji, które mogłyby lepiej chronić dobro dziecka w obu omawianych typach przysposobienia.

This work focuses on the analysis of two specific forms of adoption functioning in the Polish legal system – adoption by indication and intercountry adoption – from the perspective of the principle of the child's best interests. The aim of the work was to assess the extent to which the applicable regulations defining these institutions and their application provide children with real protection, as well as to identify gaps in the legal system requiring legislative intervention. The first chapter is an introduction to issues related to the institution of adoption, discussing its premises, the principle of the primacy of the child's best interests and types of adoption together with their legal effects. The second chapter is devoted to the analysis of adoption by indication – it presents the circumstances of introducing this regulation, the course of the proceedings and the potential threats it poses to the child's best interests. The third chapter discusses the institution of international adoption, focusing on its genesis, the conditions for granting it, and the applicable legal solutions, which despite existing specific safeguards, raise doubts in the context of the principle of the child's best interests. The analysis leads to the conclusion that the applicable legal regulations do not provide sufficient protection for the child's best interests. The work concludes with proposals for changes in the law and the functioning of institutions that could better protect children's well-being in both types of adoption discussed.