Ekspresja teatralne jako forma autopoznania. Projekt animacyjny

W pracy licencjackiej podjęta została tematyka relacji ekspresji teatralnej i eksploracji stanów emocjonalnych. Tłem teoretycznym pracy stały się wybrane zagadnienia z psychologii introspektywnej i filozofii, a dokładniej epistemologii w nurcie poznania przez doświadczenie. Ponadto, autorka pracy tworzy syntetyczną definicję emocji oraz ekspresji emocji. Kluczowym elementem teoretycznej części pracy stało się zdefiniowanie teatru jako bezpiecznej przestrzeni, wolnej od społecznych uprzedzeń. Autorka nawiązuje do założeń pedagogiki teatru, jako dziedziny inkluzywnej i otwartej na pracę z człowiekiem i dla niego, gdzie najważniejsza staje się autentyczność, a nie sceniczna poprawność. Odwołując się do myśli psychoanalitycznej autorka zauważa, że kultura narzuca jednostce liczne ograniczenia w wyrażaniu popędów i uczuć. Z kolei ekspresja teatralna pozwala na zerwanie z codziennymi konstruktami i normami, dając uczestnikom możliwość eksploracji emocji w „warunkach laboratoryjnych”. Część badawcza pracy sprowadza się do przeprowadzonego przez autorkę projektu animacyjnego w formie autorskich warsztatów teatralnych. Po przeanalizowaniu grupy docelowej (młodzi dorośli) i wytypowaniu wskazanych przez nich deficytów, główny problem badawczy wybrzmiał jako weryfikacja, czy ekspresja teatralna może stać się formą autopoznania, a co za tym idzie, również trafnym narzędziem do wykorzystania w interakcjach międzyludzkich. W celu weryfikacji efektów, autorka posłużyła się metodą błyskawicy (nazwanej w pracy “Rundką”) w trakcie trwania warszatu oraz arkuszami ankietowymi, udostępnionymi uczestnikom przed warsztatami, tuż po nich oraz po miesiącu od zakończenia warsztatów, tak by móc zauważyć długoterminowy wpływ na badanych. Analiza zebranych wyników i wnioski z ewaluacji potwierdziły, że uczestnictwo w warsztatach teatralnych rozwinęło świadomość odczuwanych emocji wśród uczestników. Ponadto, projekt pozwolił osobom badanym skupić się na indywidualnych procesach wewnętrznych, a także przyniósł długofalowe korzyści w postaci większej swobody w wyrażaniu siebie i rozwoju kompetencji interpersonalnych.

This bachelor's thesis addresses the relationship between theatrical expression and the exploration of emotional states. The theoretical framework of the study is based on selected issues within introspective psychology and philosophy, specifically experiential epistemology (cognition through experience). Furthermore, the author formulates a synthetic definition of emotion and emotional expression. A key element of the theoretical section is defining the theatre as a safe space, free from social prejudice. The author draws upon the assumptions of theatre pedagogy as an inclusive field that is open to working with and for individuals, where authenticity, rather than stage correctness, is of paramount importance. Referring to psychoanalytic thought, the author notes that culture imposes numerous restrictions on an individual's expression of drives and feelings. In contrast, theatrical expression allows for a break from everyday constructs and norms, giving participants the opportunity to explore emotions under laboratory conditions. The research part of the thesis focuses on an animation project conducted by the author in the form of original theatre workshops. After analysing the target group (young adults) and identifying the deficits they reported, the main research problem emerged as verifying whether theatrical expression can become a form of self-discovery and, consequently, an effective tool for interpersonal interactions. To verify the results, the author utilized the lightning method (referred to in the thesis as the Round) during the workshop, as well as survey questionnaires distributed to the participants before the workshop, immediately after its conclusion, and one month later, in order to observe the long-term impact on the subjects. The analysis of the collected results and the evaluation conclusions confirmed that participation in the theatre workshops enhanced the participants' awareness of their emotions. Furthermore, the project allowed the subjects to focus on individual internal processes and yielded long-term benefits, such as greater freedom in self-expression and the development of interpersonal skills.