Ocena efektywności samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w Województwie Podkarpackim przy wykorzystaniu metody analizy obwiedni danych

„OCENA EFEKTYWNOŚCI SAMODZIELNYCH PUBLICZNYCH ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM PRZY WYKORZYSTANIU METODY ANALIZY OBWIEDNI DANYCH”

Postępujący proces starzenia się ludności (spowodowany wydłużaniem się średniej długości życia Polaków i spadkiem dzietności), rosnące potrzeby zdrowotne, a także rozwój technologii medycznych (czego efektem jest wzrost kosztów i wydatków ponoszonych na opiekę zdrowotną) sprawiają, iż coraz częściej poszukuje się metod poprawy efektywności podmiotów leczniczych, ze szczególnym naciskiem na racjonalizację kosztów.

Odpowiedzialność za efektywność działań związanych z realizacją procedur medycznych oraz efektywność ekonomiczną podmiotów wykonujących działalność leczniczą, spoczywa na kadrze kierowniczej, która powinna dysponować wiedzą nt. możliwości wdrożenia odpowiednich rozwiązań celem zwiększenia efektywności zarządzanych jednostek.

Niniejsza rozprawa stanowi głos w teoretycznej dyskusji na temat efektywności systemu opieki zdrowotnej w Polsce oraz dostarcza cennych wskazówek w praktyce zarządzania publicznymi podmiotami leczniczymi. Zawarte w rozprawie doktorskiej rozważania, których celem było: Zbadanie efektywności technicznej 24 SPZOZ w woj. podkarpackim oraz określenie determinant ich efektywności bądź jej braku, posłużyły do weryfikacji trafności zawartej w pracy hipotezy głównej i tez pomocniczych. Efektywność (względna) techniczna badanych jednostek, zweryfikowana została za pomocą metody DEA (Data Envelopment Analysis).

Hipoteza główna została zweryfikowana pozytywnie i wskazuje na zależność pomiędzy efektywnością samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej a zjawiskiem presji kosztowej oraz poziomem przychodów SPZOZ. Z przeprowadzonych badań wynika, iż mechanizm oceny podmiotów leczniczych przez NFZ poprzedzający zawarcie kontraktu, stanowi istotny element mogący wywołać niekontrolowany wzrost kosztów ponoszonych przez SPZOZ. Co więcej, brak możliwości zwiększania przychodów może prowadzić do stale pogarszającej się sytuacji finansowej podmiotu, a w konsekwencji także do jego nieefektywności.

Wnioski wynikające z niniejszej pracy – z jednej strony stanowią podstawę do pogłębiania badań dotyczących efektywności publicznych podmiotów zdrowotnych, a z drugiej strony – mogą zostać wykorzystane w praktyce zarządczej. Uzyskane wyniki dostarczają istotnych informacji o gospodarności i efektywności badanych jednostek, wskazując równocześnie na możliwe do osiągnięcia rezultaty, obszary oszczędności oraz bodźce, które wywierają największy wpływ na ich efektywność. Niniejsza praca otwiera szerokie pole do dyskusji na temat dalszych badań nad efektywnością samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Stanowi także istotny bodziec dla kadry zarządzające do podjęcia efektywnych działań zarządczych wewnątrz podmiotów, którymi zarządzają.

ASSESSMENT OF EFFICIENCY IN INDEPENDENT PUBLIC HEALTH CARE FACILITIES IN PODKARPACKIE VOJEVODSHIP THROUGH DATA ENVELOPMENT ANALYSIS”

The progressive aging of the population (due to the lengthening of the average life expectancy of Poles and a decrease in fertility), growing health needs and the development of medical technologies (resulting in an increase in costs and expenditure on health care) lead to the growing necessity of methods improving the efficiency of therapeutic entities, with particular emphasis on cost rationalization.

Responsibility for the effectiveness of the activities related to the implementation of medical procedures and the economic effectiveness of the entities engaged in medical activities lies with the executives who should have knowledge about the possibility of implementing appropriate solutions in order to increase the effectiveness of the units they manage.

This paper voices the theoretical discussion of the effectiveness of the health care system in Poland and provides valuable guidance in the practice of management of public health care institutions. The aim of the doctoral dissertation is: to examine the technical efficiency of 24 SPZOZ from Podkarpackie Vojevodship and to identify the determinants of their effectiveness, or lack thereof. They were used to verify the validity of the main working hypothesis and also of the secondary ones. Technical efficiency (relative) of the units under study was verified by the DEA (Data Envelopment Analysis) method.

The main hypothesis was verified positive and it shows the relationship between the effectiveness of independent public health care facilities and the phenomenon of cost pressure, as well as the level of SPZOZ revenue. The study shows that a mechanism for evaluating therapeutic entities by NFZ preceding the conclusion of a contract is an important element that can cause uncontrolled rise in costs incurred by SPZOZ. What's more, the lack of opportunities to increase revenue may lead to the constantly deteriorating financial situation of the company, and consequently its inefficiency.

The conclusions of this work are as follows: on the one hand, the findings are the basis for the deepening of the research on the effectiveness of public health entities, and on the other hand, they can be used in the practice of management. The results provide important information about the economy and efficiency of the units surveyed indicating, at the same time, manageable results, the areas of savings and incentives that have the greatest impact on their effectiveness. This work opens a wide field for discussion on further research on the effectiveness of independent public health care institutions. It is also an important incentive for senior management to take effective management actions within the entities they manage.