The structure of wh-questions in Polish Sign Language PJM: a corpus-based study

Tematem pracy jest analiza pytań szczegółowych w polskim języku migowym (PJM), czyli takich, które zawierają zaimki typu „kto” czy „gdzie”. Pomimo szybkiego rozwoju lingwistyki migowej w ostatnich latach, opracowań dotyczących składni PJM, zwłaszcza pytań, wciąż jest niewiele. Analiza skupia się na formalnym opisie konstrukcji pytających w PJM, zwracając szczególną uwagę na udział elementów niemanualnych – na przykład zmarszczeń brwi czy zaciskania powiek. Do badania wykorzystano teorię syntaktyczną Head-Driven Phrase Structure Grammar (HPSG). To metoda rzadko stosowana w analizie języków migowych, ale odpowiednia ze względnu na możliwość uchwycenia elastycznego szyku zdania. Badanie opiera się na Korpusie Polskiego Języka Migowego, z którego wydzielono podkorpus dla pytań szczegółowych, umożliwiający anotację i zbadanie dystrybucji zaimków pytajnych. Co więcej, elementy niemanualne, obecne w pytaniach, poddano ocenie za pomocą narzędzi do wizji komputerowej, co daje możliwość obiektywnej obserwacji. Celem pracy jest przyczynienie się do analizy języków migowych oraz badania różnic w formowaniu pytań w różnych językach i modalnościach.

The thesis examines the syntax of wh-questions in Polish Sign Language (PJM). While the field of sign linguistics is developing, there are few studies of PJM syntax, particularly those which focus on interrogative structures. The study aims to provide a formal description of PJM wh-question syntax, establish the role of non-manual markers in PJM questions through empirical evidence, and apply a modern syntactic theory to PJM data. The syntactic framwework used is Head-Driven Phrase Structure Grammar (HPSG), a theory rarely applied to sign languages, but suitable because of its focus on surface structure and its ability to handle flexible word order. In terms of methodology, the thesis uses the Polish Sign Language Corpus to create a specific subcorpus of content questions through use of computational tools. This allows for detailed annotation of wh-signs, and examination of their distribution. Non-manual elements which co-occur with interrogative clauses, such as brow lowering and eyelid tightening, are analysed with the help of a computer vision software. This thesis contributes to sign linguistics, shows how computational methods can be integrated in its study, and adds to research on differences in question formation across various languages and modalities.