„Myśmy przez trzysta pięćdziesiąt godzin umierali, a dowiedzieliśmy się teraz, że będziemy żyć!” – „Na srebrnym globie” Jerzego Żuławskiego jako sztuka umierania w wierze, nadziei i miłości

Praca stanowi analizę i reinterpretację powieści Na srebrnym globie (1903) Jerzego Żuławskiego jako dzieła, które ukazuje duchowy wymiar ludzkiego życia w obliczu śmierci. Kluczowymi kategoriami interpretacyjnymi są wiara, nadzieja oraz miłość, czyli wartości, które konstytuują sens istnienia bohaterów powieści, odciętych od Ziemi i zobligowanych do stworzenia nowej cywilizacji. Cnoty teologalne zostały w pracy przedstawione jako formy duchowego oporu wobec pustki, a analizowana sztuka umierania nie odnosi się jedynie do śmierci biologicznej, ale do egzystencjalnego doświadczania straty i utraty wartości. Poniższa praca przestawia ujęcie Na srebrnym globie w kontekście powieści psychologizującej, przekraczającej ramy klasycznego science fiction – jako utwór, w którym metafizyczne napięcia stają się podstawą refleksji o losie człowieka pozbawionego zakorzenienia w społeczeństwie. Powieść Żuławskiego jest potraktowana jako literacki traktat o granicznych doświadczeniach człowieczeństwa, gdzie duchowość nie pełni funkcji religijnego eskapizmu, lecz staje się narzędziem służącym do formowania tożsamości i wspólnoty.

This work is an analysis and reinterpretation of Jerzy Żuławski's novel On the Silver Globe (1903) as a work that reveals the spiritual dimension of human life in the face of death. The key interpretative categories are faith, hope, and love, values that constitute the meaning of existence for the characters in the novel, cut off from Earth and obliged to create a new civilization. The theological virtues are presented in the work as forms of spiritual resistance to emptiness, and the analyzed art of dying refers not only to biological death, but also to the existential experience of loss and loss of value. The following work presents an interpretation of On the Silver Globe in the context of a psychological novel that transcends the framework of classic science fiction – as a work in which metaphysical tensions become the basis for reflection on the fate of a person deprived of roots in society. Żuławski's novel is treated as a literary treatise on the extreme experiences of humanity, where spirituality does not serve as religious escapism, but becomes a tool for forming identity and community.