Wiedza o społeczeństwie jako zagadnienie badawczo-dydaktyczne w glottodydaktyce polonistycznej – wstępne rozpoznanie i badanie własne

Artykuł został poświęcony zagadnieniu wiedzy o społeczeństwie w nauczaniu cudzoziemców języka polskiego i kultury polskiej. Wskazano, że w glottodydaktyce polonistycznej nie wyodrębniono dotychczas perspektywy socjologicznej skoncentrowanej wokół roli, jaką wiedza na temat polskiego społeczeństwa odgrywa w rozwoju kompetencji językowych i kulturowych osób uczących się polszczyzny. W części teoretycznej przedstawiono nieliczne teksty z zakresu glottodydaktyki, których autorzy zwrócili uwagę na istotność poszerzania wiedzy o społeczeństwie. Opisano również badanie pilotażowe, którego celem było wstępne rozpoznanie: (1) przyczyn, dla których cudzoziemcy uważają wiedzę o społeczeństwie za ważną w nauce języka polskiego, (2) tematów dotyczących wiedzy o polskim społeczeństwie, których zgłębienie respondenci uznają za istotne. W badaniu wzięło udział 12 osób uczących się na poziomie A1 oraz 13 na poziomie B1. Okazało się, że w obu grupach najczęściej wskazywaną przyczyną była chęć skutecznego komunikowania się z rodzimymi użytkownikami polszczyzny. Również na obu poziomach za najważniejszy temat została uznana historia Polski. W dyskusji wskazano na konieczność kontynuowania badań na większej grupie respondentów oraz możliwość reinterpretacji terminu społeczne użycie języka w odniesieniu do wyników zakończonego badania. We wnioskach podkreślono konieczność przeprowadzenia na potrzeby glottodydaktyczne gruntownej analizy teoretycznej badań z zakresu socjologii oraz wskazano różnorodność sposobów ich wykorzystania w praktyce glottodydaktycznej.

The article addresses the issue of social studies in the teaching of the Polish language and culture to foreigners. It has been noted that in Polish glottodidactics, the sociological perspective focused on the role that knowledge about Polish society plays in the development of linguistic and cultural competencies of learners has not been adequately highlighted. The theoretical part presents the few texts in the field of glottodidactics whose authors have emphasized the importance of expanding knowledge about society. A pilot study is also described, aimed at initially identifying: (1) the reasons why foreigners consider knowledge about society important in learning Polish, and (2) the topics related to knowledge about Polish society that respondents deem significant. The study involved 12 learners at the A1level and 13 at the B1 level. It was found that in both groups, the most frequently indicated reason was the desire to communicate effectively with native Polish speakers. Additionally, at both levels, the most important topic was considered to be the history of Poland. The discussion points to the necessity of continuing research with a larger group of respondents and the possibility of reinterpreting the term “social use of language” in relation to the results of the completed study. The conclusions emphasize the need for a thorough theoretical analysis of sociological research for glottodidactic purposes and the diverse ways of utilizing them in glottodidactic practice.