Wybrane aspekty komunikacji werbalnej w polskich reklamach telewizyjnych – analiza logopedyczna i językoznawcza

Celem niniejszej pracy jest analiza wybranych aspektów reklam telewizyjnych, w tym charakterystyka warstwy fonicznej, gramatycznej oraz językowej wypowiedzi mówców, a także określenie, czy i w jaki sposób różnią się między sobą reklamy emitowane na poszczególnych stacjach telewizyjnych.

Przeprowadzone badanie obejmowało analizę materiału reklamowego emitowanego w trzech polskich stacjach telewizyjnych: TVP1, TVN oraz Polsat. Wykonana analiza pozwoliła na uwidocznienie cech charakterystycznych komunikacji w reklamie telewizyjnej oraz określenie sposobu kształtowania się poszczególnych parametrów dotyczących głosu oraz języka. Przeprowadzone badanie wykazało także różnice oraz podobieństwa reklam przedstawianych na poszczególnych stacjach telewizyjnych.

W wyniku analizy przeprowadzonego badania przedstawiono wnioski, zawierające charakterystykę komunikacji werbalnej w polskich reklamach telewizyjnych. Zauważono, że we wszystkich stacjach dominowały głosy dorosłych oraz młodych dorosłych i były to w większości głosy męskie. Głosy dziecięce i osób w okresie późnej dorosłości stanowiły niewielką, kilkuprocentową mniejszość. Mimo to wysokość głosu najczęściej oscylowała w okolicach wartości średnich, a nie niskich. Nieprawidłowości w brzmieniu głosu pojawiały się rzadko i tylko w wypowiedziach osób starszych i/lub chorujących. Reklamy w analizowanych stacjach różniły się pod względem dominujących kategorii produktów: w TVN i TVP były to reklamy związane ze zdrowiem, a w Polsacie – produkty codziennego użytku, zwłaszcza żywność i napoje. Zróżnicowanie to znalazło także odzwierciedlenie w sposobie budowania komunikatów w zależności od kategorii reklamowanych produktów, w szczególności w wykorzystaniu form gramatycznych i w dominującej funkcji komunikatu. Zaobserwowano także współwystępowanie danej płci mówców z określonymi kategoriami reklamowanych produktów, zgodnie z dominującymi stereotypami kulturowymi.

The aim of this study is to analyse selected aspects of television advertising, including a characterisation of the phonetic, grammatical and linguistic layers of speakers’ utterances, and to determine whether and how commercials broadcast on individual TV stations differ from one another.

The research involved analysing advertising material broadcast on three Polish television channels: TVP1, TVN and Polsat. The analysis made it possible to highlight the characteristic features of communication in television advertising and to determine how individual parameters relating to voice and language are shaped. It also revealed differences and similarities among the adverts shown on the individual stations.

On the basis of this analysis, the thesis presents conclusions that describe verbal communication in Polish TV commercials. It was noted that across all stations the voices of adults and young adults predominated, and these were mostly male voices. Children’s voices and those of people in late adulthood made up only a few per cent. Nevertheless, vocal pitch most often hovered around medium rather than low values. Irregularities in vocal timbre were rare and appeared only in the utterances of older and/or ill people. The stations differed in the dominant categories of products advertised: on TVN and TVP these were health related adverts, while on Polsat they were everyday products, especially food and beverages. This diversity was also reflected in the way messages were constructed depending on the category of product advertised — notably in the choice of grammatical forms and the dominant communicative function. A co occurrence was observed between the speaker’s gender and specific categories of advertised products, consistent with prevailing cultural stereotypes.