Die Zeit in Brüder Grimms Märchen, vor einem, der auszog das Fürchten zu lernen.” und “Die drei Schlangenblätter.”: Eine vergleichende Analyse der strukturalistischen und der kognitivistischen Interpretation des Phänomens

Przedłożona praca usiłuje dokonać analizy porównawczej opowieści Bajki o jednym takim, co wyruszył w świat, żeby strach poznać oraz Trzy wężowe listki braci Grimm, aby zbadać je w świetle dwóch naukowych perspektyw, strukturalizmu i kognitywizmu, na tle czasu literackiego. Próbuje ona tym samym zidentyfikować podobieństwa i różnice między baśniami z uwzględnieniem jednej z perspektyw, jak i wzajemne stosunki obu pespektyw; próbuje ona także określić istotę czasu w baśni magicznej, książkowej i Grimmów. W tym celu zostaje zastosowana teoria narratologiczna Gerarda Genette’a, która pozwala zbadać czasowe struktury tekstów w odniesieniu do konwencjonalnie rozumianego czasu czytania. Zostaje wykorzystana również opisana przez Petera Stockwella teoria światów tekstu, która z jednej strony umożliwia ustalenie czasowego tła świata przedstawionego baśni, a z drugiej percepcji czasowości baśni przez czytelnika. Występują przy tym też głównie odwołania do uwag Maxa Lüthiego odnośnie samej baśni i jej podgatunków. Ostatecznie stwierdza się, iż obie opowieści każdorazowo pomimo drobnych odchyleń są bardzo podobne względem prezentacji danego czasu. Co więcej, zostaje wyciągnięty wniosek, że wybrane dziedziny naukowe są tak różne, iż wyniki analiz osiągnięte za ich pomocą ani przeczą sobie, ani się nie pokrywają, lecz uzupełniają się. Poza tym, zostaje odkrytych parę cech ww. gatunków baśni odnośnie czasu, zauważa się też jednak, że dla pełniejszej charakterystyki na tym polu potrzeba więcej materiału badawczego.

The present work makes an attempt at a comparative analysis of the tales 'The Story of the Youth Who Went Forth to Learn What Fear Was.' and 'The Three Snake-Leaves.' by Brothers Grimm in order to examine the former in the view of two scientific perpsectives, structuralism and cognitivism, against the backdrop of the literary time. It tries therefore to find out the similarities and the differences between the fairy tales on the basis of one of the perspectives, as well as the relations of both of the perspectives to each other; it tries also to define the essence of the time in the magic, book, and Grimm’s fairy tales. To that aim, Gerard Genettes narratologic theory is applied, which allows to investigate the temporal structures of the texts in relation to the conventionally understood reading time. Also, the text world theory, described by Peter Stockwell, is employed, which, on the one hand, lets determine the temporal backgrounds of the world presented in the fairy tales, on the other hand – the perception of the temporality of the fairy tales by the reader. In addition to that, it is mainly Max Lüthi’s remarks regarding the fairy tale itself und its subgenres that also get referenced. Finally, it is acertained that both the stories are consistently, despite the minor discrepancies, really similar in their demonstration of the given time. It is moreover concluded that the chosen scientific fields are so different that the results of the analyses obtained thanks to them neither contradict nor overlap, but complement each other. Other than that, a couple of features, with regards to the time, of the aforementioned fairy tale genres are discovered; however, it is also stated that for a fuller characteristic in that area more research material is needed.

Die vorliegende Arbeit strebt eine vergleichende Analyse der Erzählungen Mährchen von einen, der auszog das Fürchten zu lernen. und Die drei Schlangenblätter. von den Brüdern Grimm an, um diejenige in Anbetracht zwei wissenschaftlicher Perspektiven, des Strukturalismus und des Kognitivismus, vor dem Hintegrund der literarischen Zeit zu untersuchen. Sie versucht damit, die Ähnlichkeiten und die Unterschieden zwischen den Märchen anhand einer der Perspektiven, sowie die Verhältnisse der beiden Perspektiven zueinander herauszufinden; sie versucht auch das Wesen der Zeit im Zauber-, Buch- und Grimms Märchen zu bestimmen. Zu diesem Zweck wird Gerard Genettes narratologische Theorie angewandt, die zeitliche Strukturen der Texten in Bezug auf die konventionell verstandene Lesezeit zu erforschen erlaubt. Es wird ebenfalls das von Peter Stockwell beschriebene text world theory eingesetzt, das zu einem den zeitlichen Hintergrund der in den Märchen dargestellten Welt, zu anderem das Wahrnehmen der Zeitlichkeit der Märchen von dem Leser festlegen lässt. Man beruft sich auch dabei hauptsächlich auf Max Lüthis Bemerkungen bezüglich des Märchens selbst und seiner Unterarten. Endgültig wird festgestellt, dass die beiden Erzählungen jeweils trotz winziger Abweichungen sehr ähnlich im Hinblick auf ihren Vorstellungen der angegeben Zeit sind. Man zieht vielmehr das Fazit, dass die gewählten wissenschtaftlichen Felde so unterschiedlich sind, dass die mithilfe deren erzielte Ergebnisse der Analysen sich weder widersprechen noch überschneiden, sondern ergänzen. Außerdem werden ein paar Eigenschaften der o.g. Märchengattungen hinsichtlích der Zeit entdeckt, doch wird es auch behauptet, dass man für eine völlere Charakteristik in diesem Gebiet mehr Forschungsmaterial benötigt.