(Auto-)biografia okładkowa i jej długie trwanie na przykładzie paratekstów polskich tłumaczeń utworów Oty Filipa

Nota biograficzna umieszczana na okładkach książek jest gatunkiem pierwszego kontaktu czytelniczego z biografią twórcy lub twórczyni, uwzględniającym dynamiczny rozwój ich dzieła. Jej sytuacja zmienia się w przypadku przerwania ciągłości komunikacji literackiej, np. w obiegu emigracyjnym, drugim obiegu, obiegu samizdatowym, regionalnym lub przekładowym. Tematem artykułu będzie rekonstrukcja obrazu biografii czeskiego pisarza Oty Filipa oparta na analizie wybranych paratekstów, zamieszczonych w jego utworach od końca lat sześćdziesiątych XX w. po ostatnie tłumaczenia na język polski – powieści Siódmy życiorys (2022) i Café Slavia (2024).

The biographical note featured on book covers constitutes a genre that offers the first readerly encounter with the author’s life, reflecting the dynamic evolution of their literary work. Its status, however, undergoes significant transformation when the continuity of literary communication is disrupted – for instance, within émigré, underground, samizdat/tamizdat, regional, or translational circulation. This article undertakes a reconstruction of the biographical image of the Czech writer Ota Filip as it emerges from an analysis of selected paratexts accompanying his works, spanning from the late 1960s and culminating in the information provided in the most recent Polish translations of his novels: Sedmý životopis [The Seventh Biography] (2022) and Kavárna Slavia [Café Slavia] (2024).