Polish learners’ speaking anxiety and enjoyment in L2 English and L3 Spanish classes: The role of teachers’ L1 use and students’ personality traits and linguistic competence

Celem niniejszej pracy było zbadanie zależności między lękiem przed mówieniem a przyjemnością z nauki języka obcego wśród polskich uczniów liceów ogólnokształcących uczących się języka angielskiego jako języka drugiego (J2) oraz trzeciego (J3). Szczególną uwagę poświęcono roli użycia języka ojczystego przez nauczycieli na lekcjach językowych, cechom osobowości uczniów oraz ich kompetencji językowych. Badanie przeprowadzono metodą ilościową z elementami jakościowymi przy użyciu anonimowej ankiety internetowej. W analizie danych wykorzystano statystyki opisowe, korelację Pearsona oraz analizę regresji liniowej. Wyniki wykazały, że uczniowie doświadczali wyższego poziomu lęku przed mówieniem w języku trzecim niż w języku drugim. Jednocześnie większa przyjemność z nauki i wyższa pewność siebie były częściej związane z używaniem języka angielskiego niż z używaniem trzeciego języka. Stwierdzono również umiarkowaną ujemną zależność między lękiem przed mówieniem a przyjemnością z nauki języka. Analiza wykazała również, że kompetencje językowe były najsilniejszym czynnikiem związanym z poziomem lęku i odczuwanej przyjemności, natomiast użycie języka ojczystego przez nauczycieli odgrywało stosunkowo niewielką rolę. Odpowiedzi na pytania otwarte wskazały, że najczęstszymi źródłami lęku były obawa przed negatywną oceną, popełnianiem błędów oraz negatywnymi reakcjami rówieśników. Wyniki sugerują, że doświadczenia emocjonalne uczniów są kształtowane przez współdziałanie czynników językowych, psychologicznych i kontekstowych.

The aim of the present study was to investigate the relationship between speaking anxiety and foreign language enjoyment among Polish high school students learning English as a second language (L2) and another foreign language as a third language (L3). Particular attention was paid to the role of teachers’ use of the first language during foreign language lessons, selected personality traits, and learners’ linguistic competence. The study employed a quantitative research approach with qualitative elements and was conducted using an anonymous online questionnaire. Data were analysed using descriptive statistics, Pearson correlations, and the linear regression analysis. The findings revealed that students experienced higher levels of speaking anxiety in their third language than in their second language. At the same time, greater enjoyment of language learning and higher levels of confidence were more frequently associated with the use of English than the third language. A moderate negative relationship was also found between speaking anxiety and foreign language enjoyment. The analysis showed that linguistic competence was the strongest factor associated with both anxiety and enjoyment, whereas teachers’ use of the first language played a relatively minor role. Responses to the open-ended questions indicated that the most common sources of anxiety were fear of negative evaluation, of making mistakes, and of negative reactions from peers. The findings suggest that learners’ emotional experiences are shaped by the interaction of linguistic, psychological, and contextual factors.