Reduction Processes in Phonetics-Phonology Interface in Polish: An Analysis from the Perspective of Current Phonological American Theories.
Abstrakt (EN)
This dissertation provides an analysis of reduction processes targeting Polish homorganic sequences of affricates + fricatives, in particular the alveolar sequence [ʦs] and the post-alveolar sequence [t͡šš]. These clusters have a long fricative phase, which consists of the fricative portion of an affricate and a full fricative phoneme. This long phase is dispreferred pre-consonantally. For example, the cluster [ʦs] is reduced in grójecki /grujɛʦ + ski/ → [grujɛʦki] (adj. from [grujɛʦ], a Polish place name), whereas the cluster [t͡šš] is reduced in the casual pronunciation of trzcina [t͡ššʨina] → [t͡šʨina] ‘cane’. Consequently, the clusters of affricates + fricatives are reduced to affricates. However, such reduction presents a challenge to categorical phonology because there is no mechanism to simplify the long fricative phase. Potentially degemination could eliminate the pre-consonantal length distinction, but the rule cannot target the long fricative phase due to the fact that the phase does not constitute a geminate in phonological sense. Reduction is motivated on phonetic grounds, but it displays features of a phonological rule. Consequently, the dissertation analyses reduction processes at the interface between phonetics and phonology. This dissertation is structured as follows. Chapter 1 provides a theoretical background for the discussion of reduction at the phonetics-phonology interface. Because the expectation is that [ʦs] and [t͡šš] reduction processes exhibit similar phonological and phonetic behaviour to other deletion/reduction processes in Polish, the chapter provides a discussion of two phonological deletion rules: Degemination and Strident Deletion with their phonostylistic equivalents. Moreover, the chapter argues for the monosegmental representation of affricates in order to exclude degemination as a viable solution to reduction. Chapter 2 presents the results of a study, which investigated the behaviour of [t͡šš] clusters in a variety of contexts, in two dialects of Polish with different intensity of reduction (high reduction in Silesian Polish and low reduction in Standard Polish). The motivation for the study was the lack of consistent and complete data in the existing literature. Chapter 3 provides theoretical approaches to the reduction of [t͡šš] clusters and argues that reduction in Silesian Polish is of phonological character. Consequently, intensive reduction is analysed within the framework of Standard Optimality Theory, whereas phonetic reduction in Standard Polish, due to its gradience, receives an analysis within Articulatory Phonology. Chapter 4 discusses the reduction of [ʦs] clusters. Unlike [t͡šš] reduction in Silesian Polish, [ʦs] reduction does not take place post-consonantally. Consequently, a different solution is offered which combines the models of Optimality Theory and Articulatory Phonology by making crucial use of gestural constraints. The dissertation also addresses the issue of free variation in reduction processes by employing the Gradual Learning Algorithm. Chapter 5 recapitulates this dissertation in the form of conclusions, highlighting the importance of the phonetics-phonology interface in reduction processes. Niniejsza rozprawa przedstawia analizę procesów redukcji spółgłoskowej w polskich zbitkach homorganicznych spółgłosek zwarto-szczelinowych i szczelinowych, w szczególności dziąsłowej zbitki [ʦs] oraz zadziąsłowej zbitki [t͡šš]. Te zbitki zawierają długą porcję głoski szczelinowej, która składa się z części głoski zwarto-szczelinowej oraz z pełnej głoski szczelinowej. Ta długa porcja jest skracana w kontekście przed spółgłoską. Na przykład, zbitka [ʦs] jest skracana w grójecki /grujɛʦ + ski/ → [grujɛʦki] (od Grójec [grujɛʦ]), a zbitka [t͡šš] jest skracana w potocznej wymowie słowa trzcina [t͡ššʨina] → [t͡šʨina]. Zatem zbitki głosek zwarto-szczelinowych i szczelinowych są upraszczane do głosek zwarto-szczelinowych. Jednakże taka redukcja stanowi problem dla kategorialnej fonologii, w obrębie której nie ma mechanizmu upraszczającego długą porcję głoski szczelinowej. Potencjalnie degeminacja mogłaby usunąć rozróżnienie długości dźwięków w kontekście przed spółgłoską, ale ta reguła nie dotyczy długiej porcji głoski szczelinowej, ponieważ ów porcja nie stanowi fonologicznej geminaty. Redukcja jest motywowana fonetycznie, jednakowoż prezentując cechy reguły fonologicznej. W związku z powyższym, niniejsza rozprawa analizuje procesy redukcji w interfejsie pomiędzy fonetyką a fonologią. Rozprawa ma następującą strukturę. Rozdział 1 przedstawia podłoże teoretyczne do dyskusji nad redukcją w interfejsie fonetyczno-fonologicznym. Ze względu na przypuszczenie, że redukcje zbitek [ʦs] i [t͡šš] przejawiają podobne zachowanie fonologiczne i fonetyczne względem innych procesów redukcji / elizji w polskim, rozdział przedstawia dyskusję na temat dwóch procesów elizji: degeminacji i elizji spirantów wraz z ich fonostylistycznymi odpowiednikami. Ponadto, rozdział przyjmuje monosegmentalną interpretację głosek zwarto-szczelinowych, aby wykluczyć degeminację jako potencjalne rozwiązanie problemu redukcji. Rozdział 2 przedstawia wyniki eksperymentu, który miał na celu zbadanie zachowania zbitek [t͡šš] w różnych fonetycznych kontekstach, w dwóch dialektach języka polskiego zróżnicowanych pod względem stopnia redukcji (intensywna redukcja w śląskim dialekcie i słaba redukcja w standardowej polszczyźnie). Badanie motywowane było deficytem danych o redukcji oraz brakiem spójnej i całkowitej analizy redukcji w dotychczasowej literaturze. Rozdział 3 przedstawia rozwiązania teoretyczne dla redukcji zbitek [t͡šš] i argumentuje za fonologiczną naturą redukcji w śląskim dialekcie. Zatem intensywna redukcja jest analizowana w Teorii Optymalności, podczas gdy fonetyczna słaba redukcja w standardowej polszczyźnie jest analizowana w Fonologii Artykulacyjnej. Rozdział 4 przedstawia zagadnienie redukcji zbitek [ʦs], które nie występują w kontekście po spółgłosce, w przeciwieństwie do redukcji zbitek [t͡šš] w dialekcie śląskim. Zatem przedstawione jest inne rozwiązanie, które łączy elementy Teorii Optymalności i Fonologii Artykulacyjnej poprzez zastosowanie warunków struktury gestów (gestural constraints). Rozprawa omawia również zagadnienie wariancji w procesach redukcji poprzez zastosowanie Algorytmu Stopniowego Uczenia się (Gradual Learning Algorithm). Rozdział 5 podsumowuje rozprawę, podkreślając znaczenie interfejsu fonetyczno-fonologicznego w procesach redukcji.