Zielona Kryminologia w Polsce i na świecie

Przedmiotem niniejszej pracy jest zielona kryminologia jako interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się badaniem szkód oraz przestępstw przeciwko środowisku naturalnemu. Celem pracy było przedstawienie genezy i głównych założeń zielonej kryminologii, określenie obszaru jej zainteresowań, a także analiza wybranych form przestępczości środowiskowej oraz działań podejmowanych w celu ich zapobiegania i zwalczania. W pracy zastosowano metodę analizy literatury przedmiotu, dokumentów prawnych oraz raportów dotyczących ochrony środowiska. W pierwszym rozdziale omówiono genezę pojęcia zielonej kryminologii, jej związki z kryminologią tradycyjną oraz zagadnienia związane z zieloną wiktymologią. Drugi rozdział poświęcono charakterystyce najważniejszych rodzajów szkód i przestępstw przeciwko środowisku, takich jak zanieczyszczenie powietrza, wód i gleby, wycinka lasów, nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych, przestępstwa przeciwko zwierzętom i roślinom oraz zjawisko ekobójstwa. Przedstawiono również wybrane procesy społeczne i gospodarcze, które mogą przyczyniać się do degradacji środowiska, w tym wpływ przemysłu modowego, przemysłowej produkcji rolnej oraz działalności międzynarodowych koncernów spożywczych. W trzecim rozdziale omówiono krajowe i międzynarodowe regulacje prawne dotyczące ochrony środowiska oraz działalność organizacji i instytucji zaangażowanych w przeciwdziałanie przestępczości środowiskowej. Przeprowadzona analiza pozwala stwierdzić, że degradacja środowiska naturalnego stanowi jedno z najważniejszych współczesnych wyzwań społecznych i ekologicznych. Zielona kryminologia odgrywa istotną rolę w identyfikowaniu przyczyn i skutków szkód środowiskowych oraz w rozwijaniu działań służących ochronie środowiska i ograniczaniu przestępczości ekologicznej.

This thesis focuses on green criminology as an interdisciplinary field of study concerned with environmental harms and crimes against the natural environment. The aim of the thesis is to present the origins and main assumptions of green criminology, define its scope of interest, and analyse selected forms of environmental crime as well as measures undertaken to prevent and combat them. The study is based on the analysis of academic literature, legal documents, and reports concerning environmental protection. The first chapter discusses the origins of the concept of green criminology, its relationship with traditional criminology, and issues related to green victimology. The second chapter examines the most significant forms of environmental harm and environmental crime, including air, water, and soil pollution, deforestation, excessive exploitation of natural resources, crimes against animals and plants, and the phenomenon of ecocide. It also presents selected social and economic processes that may contribute to environmental degradation, including the impact of the fashion industry, industrial agriculture, and the activities of multinational food corporations. The third chapter analyses national and international legal regulations concerning environmental protection and presents the activities of organizations and institutions involved in preventing and combating environmental crime. The analysis demonstrates that environmental degradation constitutes one of the most significant contemporary social and ecological challenges. Green criminology plays an important role in identifying the causes and consequences of environmental harm and in developing measures aimed at environmental protection and the reduction of environmental crime.