Wędrowcy antykwarycznej awangardy

Głównym atrybutem medium fotograficznego jest wierne reprezentowanie rzeczywistości (Barthes). Z drugiej strony, postępująca automatyzacja procesu rejestracji zdjęć, zwłaszcza w dobie cyfryzacji tego medium, często sprowadza użytkowników aparatów do bezwolnych wykonawców algorytmów, których opus operandi nie są już w stanie pojąć (Flusser). Przedstawiciele alternatywnych ruchów fotograficznych w swoich działaniach starają się wykroczyć poza ten mainstream. Głównym obszarem ich buntu jest poszukiwanie zapomnianych ścieżek zarówno w obszarze analogowych procesów fotograficznych (np. negatyw papierowy, dagerotypia, talbotypia) jak i użycie zredukowanych do minimum układów optycznych (np. camera obscura). Dzieła przez nich wykonywane mają w swym założeniu prowokować widza do skupieniu się na powierzchni fotografii, a nie traktowaniu jej jako transparentnego medium. Opisane zjawisko nakłada się na fenomen post-turyzmu jako postawy stojącej w kontrze do praktyk przemysłu masowej turystyki. Przywołane w tekście projekty fotograficzne (Decyk, Klupś, Krawiec, Sternak) wskazują na potencjał nurtu „antykwarycznej awangardy” (Rexer) w przesunięciu akcentów z dominacji widoków (must-see) i auto-portretów (selfie) na uważność własnego doświadczenia podróży.

The intention of photography as a medium is to faithfully represent the reality (Barthes). However, given the advancement of photographic processes, particularly in the digitisation age, camera users are frequently reduced to involuntary executives of the will of algorithms whose opus operandi is no longer within our comprehension (Flusser). Alternative photography-focused movements are emerging that try to go beyond this mainstream. Their rebellion-inspired activities revolve around the search for the forgotten paths, both in the analogue photographic processes (e.g. paper negative, daguerreotype, talbotype) and optical systems reduced to a minimum (e.g. camera obscura). Their works are to provoke the viewer to focus on the surface of the photography rather than treat it as a transparent medium. This phenomenon is analysed in terms of post-tourism defined in opposition to the practices of mass tourism industry. The photographic projects discussed in this article (Decyk, Klupś, Krawiec, Sternak) reveal the potential of the ‘Antiquarian Avant-Garde’ (Rexer) in shifting the accents from must-sees and selfies to mindfulness-mediated personal travel experiences.