Zakres ochrony stron umowy najmu lokalu mieszkalnego.

Praca magisterska poświęcona jest problematyce ochrony stron umowy najmu lokalu mieszkalnego w polskim systemie prawnym, z uwzględnieniem obowiązujących regulacji kodeksowych oraz przepisów szczególnych. Celem pracy jest analiza obowiązujących regulacji prawnych oraz ocena zakresu ochrony, jaką ustawodawca przyznaje obu stronom stosunku najmu. Wstęp pracy wskazuje na genezę i ewolucję umowy najmu na przestrzeni kolejnych epok historycznych, uwzględniając liczne zmiany zachodzące w polskim porządku prawnym. W rozdziale pierwszym omówiono ogólną regulację umowy najmu zawartą w Kodeksie cywilnym. Przeanalizowano istotę umowy najmu, jej elementy przedmiotowo istotne oraz prawa i obowiązki stron. Rozdział drugi koncentruje się na szczególnej kategorii umów najmu lokalu mieszkalnego, przedstawiając ich specyfikę i odrębność w stosunku do najmu ogólnego, a także relację przepisów ogólnych do norm szczególnych. Poruszona została możliwość kształtowania umowy przez strony w zakresie ich praw i obowiązków, wskazując na obszar możliwej ingerencji. Rozdział trzeci poświęcony został charakterystyce ustawy o ochronie praw lokatorów. Przedstawiono jej cele, zakres regulacji oraz kluczowe instytucje prawne, a także możliwość jej modyfikacji. Akt ten, będący lex specialis względem Kodeksu cywilnego, został omówiony pod kątem ograniczeń, jakie nakłada na wynajmujących oraz przywilejów przyznanych lokatorom. W zakończeniu znajduje się podsumowanie umówionych regulacji oraz wnioski, wraz z oceną aktualnie obowiązujących rozwiązań prawnych.

The master's thesis addresses the issue of protecting the parties to a residential lease agreement under the Polish legal system, with particular reference to the relevant provisions of the Polish Civil Code and special statutory regulations. The purpose of the thesis is to analyse the existing legal framework and to evaluate the scope of protection granted by the legislator to both parties to the lease relationship. The introduction traces the origins and evolution of the lease agreement across successive historical periods, taking into account the numerous changes that have occurred within the Polish legal order. Chapter One discusses the general regulation of lease agreements contained in the Polish Civil Code. It examines the legal nature of the lease agreement, its essential elements (essentialia negotii), and the rights and obligations of the contracting parties. Chapter Two focuses on the specific category of residential lease agreements, presenting their distinctive characteristics and the ways in which they differ from the general regime governing leases. It also analyses the relationship between the general provisions of the Polish Civil Code and the special statutory rules applicable to residential tenancies. Particular attention is given to the parties’ contractual autonomy in shaping their mutual rights and obligations, together with the statutory limits imposed on such freedom. Chapter Three is devoted to the analysis of the Act on the Protection of Tenants’ Rights. It discusses the objectives and scope of the Act, its principal legal institutions, and the extent to which its provisions may be modified by agreement of the parties. As a lex specialis in relation to the Polish Civil Code, the Act is examined from the perspective of the restrictions it imposes on landlords and the protections and privileges it grants to tenants. The thesis concludes with a summary of the analysed legal framework and presents final observations and conclusions regarding the effectiveness and adequacy of the current legal solutions.